Ακόμη μία αυτοκτονία ενοίκου Μονάδας Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης: Οι ευθύνες διαχείρισης περιστατικών υψηλής επικινδυνότητας

Με αφορμή είδηση σχετικά με την αυτοκτονία ενοίκου Μονάδας Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης σε συνέχεια εξιτηρίου του από δημόσια ψυχιατρική κλινική, οφείλουμε, για ακόμη μία φορά και, δεδομένης της εξειδίκευσης του Κέντρου Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, να επισημάνουμε τα παρακάτω.

Ένα περιστατικό αυτοκτονίας, ιδίως ενοίκου προστατευμένης δομής, Μονάδας Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης, δεν μπορεί να παραμένει αδιερεύνητο. Είναι κρίσιμη η ανάδειξη εκείνων των μέτρων και διαδικασιών που θα μπορούσαν να έχουν λειτουργήσει άμεσα προληπτικά και αποτρεπτικά στη συγκεκριμένη αυτοκτονία.

Δυστυχώς, ακόμη, οφείλουμε να επισημάνουμε το γεγονός της πρόσφατης εξόδου του αυτόχειρα από δημόσια ψυχιατρική κλινική, όπου είχε νοσηλευθεί επί 20ημέρου με αυτοκτονικό ιδεασμό και από την οποία πήρε εξιτήριο μόλις 5 ημέρες πριν την αυτοκτονία του.

Όπως είναι γνωστό, τουλάχιστον το 90% των ατόμων που αυτοκτονούν πάσχουν από κάποια ψυχική διαταραχή. Η κλινική εικόνα του συγκεκριμένου αυτόχειρα θεωρήθηκε βελτιωμένη κατά τη νοσηλεία του και γι’ αυτό άλλωστε ο θεράπων ιατρός γνωμάτευσε την ολοκλήρωσή  της. Θεωρητικά, θα βρισκόταν σε ένα καθεστώς διασφάλισης της ιατρικής του παρακολούθησης. Ωστόσο, και δεδομένης της αυτοκτονίας, θα πρέπει τελικά να αναζητηθούν οι ευθύνες των εμπλεκόμενων επαγγελματιών υγείας, σε όποιο μέτρο αυτές υπάρχουν, για έναν θάνατο που πιθανώς θα μπορούσε να έχει προληφθεί.

Όπως έχουμε πολλαπλά τονίσει, το 95% των αυτοκτονιών θα μπορούσαν να έχουν προληφθεί. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η διενέργεια μίας ψυχολογικής αυτοψίας μπορεί να αναδείξει εκείνα τα μέτρα πρόληψης που θα μπορέσουν να ελαχιστοποιήσουν τις πιθανότητες να συμβεί ξανά κάτι αντίστοιχο. Παράλληλα, η εφαρμογή μίας τέτοιας διαδικασίας θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση των συναισθηματικών και επαγγελματικών επιπτώσεων στους/στις εργαζόμενους/-ες της Μονάδας, παρέμβαση η οποία θα έχει πολλαπλά οφέλη.

Στο Κέντρο για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, ως εξειδικευμένοι, στο εν λόγω αντικείμενο, επαγγελματίες υγείας, δυστυχώς, λαμβάνουμε συχνά γνώση ανάλογων περιστατικών. Αυτοκτονίες που συμβαίνουν πολύ σύντομα μετά τη νοσηλεία σε ψυχιατρική κλινική, αυτοκτονίες ασθενών σε ψυχιατρική παρακολούθηση, αδυναμία διάγνωσης αυτοκτονικού ασθενούς και μη νοσηλεία ατόμων που τελικά αυτοκτονούν. Θεωρούμε κρίσιμη πλέον την ανάδειξη των ευθυνών ψυχιάτρων σε περιστατικά αυτοκτονίας, δεδομένου ότι διεθνώς εφαρμόζεται  η νομική έννοια της προβλεψιμότητας μίας αυτοκτονίας προκειμένου να προσδιοριστεί η σχετική ιατρική αμέλεια.

Στις περιπτώσεις αυτοκτονίας, η προβλεψιμότητα έχει άμεση σχέση με την επαρκή αξιολόγηση του κινδύνου αυτοκτονίας και της εφαρμογής των κατάλληλων μέτρων ασφαλείας που βασίζονται σε αυτήν την εκτίμηση. Πολύ απλά, λοιπόν, ερευνάται αν ο θεράπων ψυχίατρος, με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες γνώριζε ή θα έπρεπε να γνωρίζει ότι ο ασθενής βρίσκεται σε κίνδυνο αυτοκτονίας και ποια μέτρα τελικά έλαβε για την αντιμετώπιση αυτού του κινδύνου.

Αυτή η αξιολόγηση του κατά πόσον ο ψυχίατρος έχει ανταποκριθεί στα πρότυπα της φροντίδας ενός αυτοκτονικού ασθενή, ο οποίος είτε αυτοκτονεί είτε αποπειράται να αυτοκτονήσει, εξετάζει ορισμένους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των ακόλουθων:

– Αν υπήρξε επαρκής αναγνώριση και αξιολόγηση του κινδύνου αυτοκτονίας και των προστατευτικών παραγόντων του ασθενούς με αυτοκτονική συμπεριφορά

– Αν αναπτύχθηκε ένα ορθό θεραπευτικό πλάνο σύμφωνα με τις κλινικές ανάγκες του ασθενούς

– Αν το θεραπευτικό πλάνο εφαρμόστηκε κατάλληλα (όχι αμελώς) και τροποποιήθηκε σύμφωνα με μία διαρκή αξιολόγηση της κλινικής εικόνας του ασθενούς

– Αν ο θεράπων ψυχίατρος ήταν επιστημονικά ενήμερος σχετικά με την αξιολόγηση και θεραπεία της αυτοκτονικής συμπεριφοράς

– Αν η έγγραφη τεκμηρίωση στον ιατρικό φάκελο του ασθενούς αποδεικνύει ότι εφαρμόστηκαν τα απαραίτητα θεραπευτικά πρωτόκολλα αναφορικά με την εξέταση, θεραπεία και συνεχιζόμενη παρακολούθηση του ασθενούς

Η άμεση χρονική περίοδος μετά τη νοσηλεία αυτοκτονικού ασθενή θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη και γι’ αυτό απαιτείται η διασφάλιση από το θεράποντα ψυχίατρο τόσο της εντατικής παρακολούθησης του ασθενούς όσο και η πλήρης ενημέρωση των μελών του περιβάλλοντός του, προκειμένου να επιτευχθεί η κατά το δυνατόν υψηλότερου βαθμού προστασία του. Η μη διασφάλιση της συνέχισης της κατάλληλης θεραπείας και παρακολούθησης του αυτοκτονικού ασθενή, διεθνώς, μπορεί να θεωρηθεί ιατρική αμέλεια (“malpractice”) με τις σχετικές συνέπειες.

Η αυτοκτονία δεν είναι ένα μοιραίο γεγονός, μπορεί να προληφθεί. Σε αυτή τη βάση, χωρίς κόστος, αλλά με σαφή συναίσθηση της ευθύνης των ειδικών, των αρχών και τελικά, της κοινωνίας, απαιτείται η ανάληψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών για την υλοποίηση ουσιαστικών παρεμβάσεων προστασίας της ανθρώπινης ζωής.

ΚΛΙΜΑΚΑ_Αυτοκτονία Ενοίκου ΜΨΑ

Κύκλος εσωτερικών εκπαιδευτικών συναντήσεων με θέμα «Πρόληψη της Αυτοκτονίας -από τη θεωρία στην πράξη»

Περιγραφή-Στόχος

Το Κέντρο Πρόληψης της Αυτοκτονίας στο πλαίσιο των δράσεων εκπαίδευσης, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης που αναπτύσσει πρόκειται να υλοποιήσει έναν κύκλο σεμιναρίων με στόχο την εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας. Αντικείμενο του σεμιναρίου αποτελεί η αναγνώριση του αυτοκαταστροφικού ασθενούς καθώς και η αντιμετώπιση και πρόληψη της αυτοκτονίας.  Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα πρόκειται να υλοποιηθεί μέσω θεωρητικών εισηγήσεων, ανάλυση κλινικών περιπτώσεων και βιωματικών ασκήσεων.

Οι βασικοί άξονες του σεμιναρίου είναι:

  • Θέματα ορισμού αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών
  • Παράγοντες κινδύνου και αξιολόγηση ασθενούς
  • Ψυχικές διαταραχές και αυτοκτονικότητα
  • Πρόληψη της αυτοκτονίας σε μονάδες που νοσηλεύουν ή φιλοξενούν ασθενείς
  • Πρωτόκολλα πρόληψης και ευθύνες σε περιπτώσεις αποπειρών και αυτοκτονιών
  • Υποστήριξη επιζώντων
  • Βασικοί άξονες της λειτουργίας της 24ωρης γραμμής 1018

Στους συμμετέχοντες θα δοθεί πιστοποιητικό παρακολούθησης και επιτυχούς ολοκλήρωσης του προγράμματος.

Διάρκεια

20 ώρες που κατανέμονται σε 7 εβδομαδιαίες συναντήσεις

Δικαίωμα συμμετοχής

Απευθύνεται σε επαγγελματίες υγείας (ψυχολόγους, ιατρούς, νοσηλευτές, κοινωνικούς λειτουργούς κλπ.) που είναι εργαζόμενοι ή/και εθελοντές στην ΚΛΙΜΑΚΑ

Υποβολή συμμετοχής

Μέχρι τις 10 Οκτωβρίου, με αποστολή βιογραφικού σημειώματος στο email help@suicidehelp.gr

Τηλ. 210-3417162-3

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

 

Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας

H 10η Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί από  τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τη Διεθνή Ένωση για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας και τη διεθνή επιστημονική κοινότητα ως η Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, προκειμένου να ενεργοποιηθεί η κοινή γνώμη με στόχο την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση του πληθυσμού  στα πεδία της πρόληψης της αυτοκτονίας και των αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών. Περισσότεροι από 800.000 άνθρωποι αυτοκτονούν ετησίως σε όλο τον κόσμο, εκτίμηση που αντιστοιχεί περίπου σε ένα άτομο ανά 40 δευτερόλεπτα.

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ για το έτος 2014, παρατηρείται μια αύξηση των αυτοκτονιών. Συγκεκριμένα, οι αυτοκτονίες για το έτος 2014 σε σχέση με με το προηγούμενο έτος παρουσίασαν αύξηση της τάξεως του 5 %.

Αυτοκτονίες στην Ελλάδα

Αυτοκτονίες 2000 – 2014 (Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ.)

2014

 

 

**Προσωρινά στοιχεία για το έτος 2014 – δεν έχει ολοκληρωθεί η επεξεργασία τους.

– Τα προσωρινά στοιχεία του έτους 2014 είναι η υψηλότερη καταγραφή διαχρονικά για την Ελλάδα.

– Η ΚΛΙΜΑΚΑ έχει αναδείξει σταθερά το ζήτημα της υποκαταγραφής των θανάτων από αυτοκτονία, γεγονός το οποίο αποτελεί πάγια παραδοχή της επιστημονικής κοινότητας.

 

 

Κέντρο για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας & Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία-1018

Το 2015 η Γραμμή για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας δέχθηκε συνολικά 11828 κλήσεις, εκ των οποίων άνω των 3000 οι κλήσεις με αίτημα.

  • Η πλειοψηφία των καλούντων ήταν γυναίκες (54,7%)

Eπιπλέον, το 2015 πραγματοποιήθηκαν 4281 ατομικές και ομαδικές θεραπευτικές συνεδρίες στο πλαίσιο του Κέντρου για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας.

  • Η πλειοψηφία των επωφελουμένων του κέντρου ήταν γυναίκες
  • Το μεγαλύτερο μέρος των επωφελούμενων εμφανίζουν διαταραχές του συναισθήματος.

Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας «Συνδέομαι, Επικοινωνώ, Νοιάζομαι»

Το θέμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας είναι: «Συνδέομαι. Επικοινωνώ. Νοιάζομαι». Η επικοινωνία με «επιζώντες» δηλαδή με άτομα που έχασαν προσφιλή ή/ και συγγενικά πρόσωπα λόγω αυτοκτονίας, μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε αφενός την πολύπλοκη αλληλουχία των γεγονότων που οδήγησαν ένα άτομο στην αυτοχειρία, αλλά και την «πορεία» που χρειάστηκε να ακολουθήσουν τα άτομα που έμειναν πίσω προκειμένου να διαχειριστούν την απώλεια. Στο πλαίσιο αυτό η «διασύνδεση» και η επικοινωνία λαμβάνει έναν διττό χαρακτήρα, αφενός υποστήριξης, επαφής με την κοινότητα και τους αρμόδιους οργανισμούς, αφετέρου ευαισθητοποίησης, αποστιγματισμού των ατόμων που «εμπλέκονται» σε μια τέτοια προβληματική και ενημέρωσης γύρω από πυροδοτικούς μηχανισμούς, «ασφαλιστικές δικλείδες» και στρατηγικές παρέμβασης. Τα «εφόδια» και η ενημέρωση τόσο σε προσωπικό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο κοινότητας και πολιτικών χάραξης με γνώμονα την πρόληψη, την αποφυγή μιμητικών συμπεριφορών, την υποστήριξη των πιο ευάλωτων ατόμων και τον αποστιγματισμό, χρειάζεται να αποτελούν βασική προτεραιότητα όλων των στρατηγικών πρόληψης της αυτοκτονίας.

Ολόκληρο το Δελτίο Τύπου εδώ

Οι αυτοκτονίες στις γέφυρες μπορούν να προληφθούν

Με αφορμή ένα ακόμα περιστατικό αυτοκτονίας που δημοσιεύθηκε σήμερα, το θάνατο ενός άντρα στη γέφυρα της Χαλκίδας,  επανερχόμαστε σε ένα σημαντικό άξονα των στρατηγικών πρόληψης της αυτοκτονίας, τον περιορισμό της πρόσβασης στα θανατηφόρα μέσα.  Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2012,  ο θάνατος από πτώση αποτελεί την 2η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη μέθοδος αυτοκτονίας για τις γυναίκες και την 3η για τους άντρες. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Δικτύου Καταγραφής της ΚΛΙΜΑΚΑ από το 2014 μέχρι και σήμερα 9 άνθρωποι (6 άντρες και 3 γυναίκες) έχασαν τη ζωή τους αυτοκτονώντας με πτώση από γέφυρες της Ελλάδας. Επισημαίνεται ότι αριθμός αυτός είναι ενδεικτικός και δεν αντικατοπτρίζει το σύνολο των θανάτων με τον εν λόγω τρόπο και σε κάθε περίπτωση δεν περιλαμβάνει τις απόπειρες αυτοκτονίας.

Προ διετίας η ΚΛΙΜΑΚΑ, σε συνέχεια της συνεργασίας της με τις τοπικές αρχές της Χαλκίδας (αστυνομία, τοπική αυτοδιοίκηση, εκκλησία κ.λπ.), είχε αιτηθεί την τοποθέτηση ειδικής σήμανσης – ταμπέλας (με την αναγραφή της 24ωρης γραμμής για την πρόληψη της αυτοκτονίας 1018, βλπ. Εικόνα 1) στην Υψηλή Γέφυρα Ευρίπου, προκειμένου αυτή να λειτουργήσει άμεσα αποτρεπτικά στα περιστατικά πτώσεων από το εν λόγω σημείο με σκοπό την αυτοκτονία. Επισημαίνοντας επιπλέον, ότι δεδομένης της αρνητικής συμβολικής φόρτισης της γέφυρας αναφορικά με τις αυτοκτονίες, η σήμανση αυτού του τύπου μπορεί να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά στον άξονα της ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του γενικού πληθυσμού για την πρόληψη της αυτοκτονίας. Λόγω γραφειοκρατικών κωλυμάτων η πρόταση δεν υλοποιήθηκε.

1018

Εικόνα 1

Η διεθνής βιβλιογραφία έχει καταδείξει ότι οι στρατηγικές που στοχεύουν στην πρόληψη της αυτοκτονίας μέσα από τον περιορισμό της πρόσβασης σε επικίνδυνες μεθόδους και σε σημεία υψηλής επικινδυνότητας λειτουργούν αποτελεσματικά στη μείωση των ποσοστών των αυτοκτονιών. Μια κοινή αντίληψη για την μείωση της πρόσβασης είναι ότι τα άτομα που επιθυμούν να αυτοκτονήσουν με ευκολία θα μεταπηδήσουν σε άλλες μεθόδους αυτοκτονίας. Εντούτοις, έρευνες έχουν καταδείξει ότι η μείωση της πρόσβασης σε μια μέθοδο ή σε ένα σημείο επικινδυνότητας δεν οδηγεί αναπόφευκτα σε μιαν αντισταθμιστική αύξηση άλλων μεθόδων αυτοκτονίας, όπως επίσης η ανάδυση μιας καινούργιας μεθόδου δε σηματοδοτεί απαραίτητα μιαν ανάλογη μείωση στη χρήση άλλων διαθέσιμων μεθόδων. Καθώς πολλές αυτοκαταστροφικές πράξεις είναι παρορμητικές εκ φύσεως, ο περιορισμός των σημείων επικινδυνότητας ενέχει έναν ακόμα πιο επιτακτικό και καίριο ρόλο στην πρόληψη των αυτοκτονιών. Και αυτό διότι ένα «εμπόδιο» σε σημείο υψηλού κινδύνου δε δίνει μόνο στο άτομο χρόνο να το σκεφτεί, αλλά αυξάνει και τις πιθανότητες της παρέμβασης, λόγω της καθυστέρησης της αυτοκτονικής πράξης. Πάντως, πέραν του μέτρου αυτού για τον περιορισμό των σημείων υψηλής επικινδυνότητας, έχει φανεί ότι και άλλοι τρόποι πρόληψης μπορούν να συμβάλουν στη μείωση αυτού του φαινομένου, όπως οι περιπολίες, η τοποθέτηση κάμερας, τα τηλέφωνα και οι πινακίδες που τοποθετούνται σε περίοπτη θέση στις γέφυρες (βλπ. Εικόνα 2).

Εικόνα2

Εικόνα 2

 

ΜΜΕ και πρόληψης της Αυτοκτονίας

Αναγνωρίζοντας το σημαντικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα ΜΜΕ στην πρόληψη της αυτοκτονίας παραθέτουμε εδώ  έντυπο σύντομων συστάσεων για την δημοσίευση ειδήσεων που αφορούν θανάτους από αυτοκτονία καθώς και τον αναλυτικό οδηγό πρόληψης της αυτοκτονίας για επαγγελματίες των ΜΜΕ.

Συστάσεις για τη δημοσίευση αυτοκτονιών

Πρόληψη-της-Αυτοκτονία_ΜΜΕ

Αυτοκτονία 70χρονου στο Γηροκομείο Αθηνών. Θα μπορούσε να έχει προληφθεί;

Η αυτοκτονία του ηλικιωμένου, τροφίμου του Γηροκομείου Αθηνών μας φέρνει  για άλλη μια φορά αντιμέτωπους με την απουσία ασφαλών μέτρων και υπηρεσιών στον τομέα της πρόληψης της αυτοκτονίας, πόσο μάλλον σε δομές  όπου πρωταρχικό μέλημα καθίσταται η διασφάλιση μιας αξιοπρεπούς διαβίωσης.

Διαχρονικά ο δείκτης αυτοκτονιών στην Ελλάδα, σύμφωνα με την ανάλυση των στοιχείων  της ΕΛΣΤΑΤ που κάνει το Κέντρο Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, είναι υψηλότερος στους ηλικιωμένους (άνω των 65) σε σχέση με τα νεότερα άτομα. Ενδεικτικά, οι δείκτες αυτοκτονίας το έτος 2013 ήταν 6,12/100.000 για τους άνω των 65 σε σχέση με 5,65/100.000 για την ομάδα 15 – 64 ετών.

Σε μια ηλικιακή κατηγορία όπου σε παγκόσμιο επίπεδο τα ποσοστά της αυτοκτονίας είναι αυξημένα, η πρόληψη μέτρων και αποτελεσματικών παρεμβάσεων καθίσταται ακόμα πιο αναγκαία και επιτακτική, ενώ η απουσία αυτών αποτελεί απαράδεκτο γεγονός τόσο για την ιατρική και νοσηλευτική κοινότητα όσο και για τους ευρύτερους συντελεστές του συστήματος υγείας και πρόνοιας. Άραγε, πως ένας φιλοξενούμενος γηροκομείου «μπορεί» να διατηρεί καραμπίνα σε ένα χώρο που εν προκειμένω οφείλει να διασφαλίζει τη σωματική και την πνευματική ακεραιότητα των ηλικιωμένων; Υπό ποιες συνθήκες τελικά διαβιούν, ποιες είναι οι παρεχόμενες υπηρεσίες, ποιες είναι οι ευθύνες του νοσηλευτικού και του διοικητικού προσωπικού καθώς και της πολιτείας γενικότερα; Και κατά πόσο τελικά φορείς που υπολειτουργούν μπορούν να προάγουν ένα ασφαλές περιβάλλον διαβίωσης, όταν επιτρέπουν την παρουσία επικίνδυνων μέσων;

Η ΚΛΙΜΑΚΑ επανειλημμένα έχει επισημάνει την αναγκαιότητα λήψης βασικών μέτρων και στρατηγικών χαμηλού κόστους στο πεδίο της πρόληψης της αυτοκτονίας. Αναγνωρίζει ότι η αντιμετώπιση της αυτοκτονίας δεν είναι μιαν απλή διαδικασία, καθώς απαιτεί ένα συνδυασμό ενεργειών και σύνθετων παρεμβάσεων. Εντούτοις, μπορεί να προληφθεί όταν εφαρμόζονται οι κατάλληλες στρατηγικές τόσο σε επίπεδο κοινότητας και δομών, όσο και σε επίπεδο χάραξης πολιτικών παρεμβάσεων. Έρευνες σε αυτές τις ηλικιακές ομάδες επανειλημμένα καταδεικνύουν ως προστατευτικούς παράγοντες τους δυνατούς κοινωνικούς δεσμούς, την επαφή, την υποστήριξη από την οικογένεια, τα ενεργά ενδιαφέροντα, την περιορισμένη πρόσβαση στα θανατηφόρα μέσα και το αίσθημα σκοπού στη ζωή, ενώ η ύπαρξη ψυχικού πόνου, το αίσθημα αποξένωσης και πλημμελούς φροντίδας, καθώς και η απώλεια ελέγχου, δύναμης και ανεξαρτησίας σαφώς κρούουν των κώδικα του κινδύνου για τους ηλικιωμένους. Δυστυχώς, η ανακοίνωση της αυτοκτονίας σε συνδυασμό με την απουσία βασικών προστατευτικών παραγόντων, θέτει για άλλη μια φορά την πρόληψη της αυτοκτονίας στον πληθυσμό των ηλικιωμένων ως ένα πιεστικό και μείζον θέμα δημόσιας υγείας.

 

 

 

 

 

 

14 χρόνια χρήσης της Τηλεψυχιατρικής

Κατά τα έτη 2002-2015, έχουν υλοποιηθεί στο σύνολο των Μονάδων, που λειτουργεί η ΚΛΙΜΑΚΑ, 59.250 συνεδρίες μέσω Τηλεψυχιατρικής με 15.368 άτομα.

Η Τηλεψυχιατρική αποτελεί κλάδο της Τηλεϊατρικής και  αφορά την εφαρμογή της σύγχρονης τηλεπικοινωνιακής τεχνολογίας στη ψυχιατρική,  προϋποθέτει δε, την παροχή ψυχιατρικών υπηρεσιών ή/και την ανταλλαγή πληροφοριών εξ αποστάσεως. Παγκοσμίως, η  πρώτη τεκμηριωμένη χρήση της τηλεψυχιατρικής εμφανίζεται το 1950 αλλά η ευρεία εξάπλωση της δεν θα γίνει πριν το 1990 όταν θα έχουν ήδη δημιουργηθεί τα πρώτα δίκτυα ψηφιακής τηλεφωνίας. Έκτοτε χρησιμοποιείται σε μια ποικιλία πλαισίων, σε περιπτώσεις όπου η φυσική παρουσία δεν είναι εφικτή και όπου υπάρχουν αυξημένες ανάγκες και περιορισμένοι πόροι. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελεσματικής εφαρμογής της Τηλεψυχιατρικής ως μέσου παροχής υπηρεσιών ψυχικής υγείας αποτελούν οι περιπτώσεις απομακρυσμένων περιοχών, οι φυλακές, τα τμήματα επειγόντων σε γενικά νοσοκομεία κ.α.

Το 2002 η ΚΛΙΜΑΚΑ εγκαινίασε ένα δίκτυο Τηλεψυχιατρικής μεταξύ του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Τρίπολης και της Κεντρικής Ψυχιατρικής Υπηρεσίας στην Αθήνα για την αξιολόγηση ασθενών στο πλαίσιο της αποασυλοποίησης. Τον επόμενο χρόνο στο δίκτυο εντάσσονται και 2 ψυχιατρικά νοσοκομεία στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν για τη δημιουργία Διαδικτυακού Κέντρου επιμόρφωσης ιατρονοσηλευτικού προσωπικού.

Η συνέχεια εδώ ΚΛΙΜΑΚΑ_ΤΗΛΕΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ

Πανελλήνιες Εξετάσεις & Στρες

Η εφηβεία είναι μια ιδιαίτερη αναπτυξιακή περίοδος στη ζωή του ατόμου καθώς σηματοδοτεί την μετάβαση προς την ενηλικίωση. Οι αλλαγές που συμβαίνουν σε βιοσωματικό, ψυχοσυναισθηματικό και κοινωνικό επίπεδο προκαλούν έντονες συναισθηματικές διακυμάνσεις, τις οποίες ο έφηβος καλείται να διαχειριστεί και να επιλύσει. Οι νέοι στόχοι που προκύπτουν (π.χ. διαμόρφωση ταυτότητας, δημιουργία νέων σχέσεων, εκπλήρωση προσδοκιών και σχολικής επιτυχίας) δημιουργούν έντονο άγχος που συνήθως κορυφώνεται κατά την περίοδο των πανελληνίων εξετάσεων, όπου οι εσωτερικές και εξωτερικές απαιτήσεις αυξάνονται σημαντικά. Ιδίως οι ημέρες αυτές και η περίοδος αναμονής των αποτελεσμάτων είναι συνυφασμένες με έντονο στρες για τους εφήβους. Αυτό είναι λογικό αν σκεφτεί κανείς πώς η εκπαίδευσή, που ξεκινάει ήδη από την πρώτη γυμνασίου είναι  στην ουσία προετοιμασία για τις εξετάσεις αυτές. Μελέτες έχουν δείξει πως κατά την περίοδο διεξαγωγής των εξετάσεων το στρες αυξάνεται σε σημείο που παύει να αποτελεί μια φυσιολογική αντίδραση του εφήβου στην απαιτητική πραγματικότητα των εξετάσεων, επιφέροντας επιπτώσεις στην ψυχική του υγεία καθώς και στην δυνατότητα του να διαχειριστεί στρεσογόνα γεγονότα και μετέπειτα στην ζωή του.

Το άγχος είναι λειτουργικό όταν κινητοποιεί και βοηθάει το άτομο να είναι δημιουργικό αλλά σε αυτές τις περιπτώσεις η αλληλεπίδραση του με άλλους παράγοντες όπως η στάση των γονιών και οι προσδοκίες της οικογένειας, η προσωπικότητα του εφήβου σε συνδυασμό με όποια προϋπάρχουσα ευαλωτότητα, οι εμπειρίες του από προηγούμενες εξετάσεις, αλλά κυρίως η σημασία που δίδεται από όλους εμάς στο θεσμό αυτών των εξετάσεων αυξάνει το άγχος σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα καθιστώντας τον έφηβο δυσλειτουργικό. Σε τέτοιες περιπτώσεις το άγχος σε συνδυασμό πάντα με άλλους παράγοντες μπορεί να οδηγήσει τους ήδη ευάλωτους εφήβους σε αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές.

Με αφορμή την έναρξη των πανελληνίων εξετάσεων σήμερα, θα  θέλαμε να σας υπενθυμίσουμε τα προειδοποιητικά σημάδια που δίνει ένα άτομο με αυτοκτονικό ιδεασμό. Τα πιο συνήθη σημάδια που μας ανησυχούν σε κάποιον έφηβο με αυτοκτονικό ιδεασμό είναι: καταθλιπτική διάθεση, άρνηση να παραστεί στις εξετάσεις, έντονη αϋπνία ή  υπερβολικός ύπνος, ανορεξία, συμπτώματα έντονου άγχους (εφίδρωση, πανικός, ημικρανίες, πονοκέφαλοι, διάρροιες κλπ), έντονες συναισθηματικές εκδηλώσεις (κλάματα, εκρήξεις θυμού κ.ά.), παραμέληση της προσωπικής υγιεινής, έλλειψη ενδιαφέροντος, σκέψεις θανάτου. Ακόμη η απομάκρυνση από τους φίλους του, η απομόνωση, ο αυτοτραυματισμός, η χρήση ουσιών και οι διαταραχές διατροφής είναι ανησυχητικά σημάδια.  Σημαντικό είναι ότι ο αυτοκτονικός ιδεασμός δεν είναι ένα στατικό φαινόμενο πόσο μάλλον σε αυτές τις ηλικίες. Μπορεί να εμφανίζεται άλλοτε εντονότερος και άλλοτε να υποκρύπτεται. Η απόφαση για αυτοκτονική συμπεριφορά μπορεί να είναι παρορμητική χωρίς εκτίμηση των συνεπειών ή αποτέλεσμα παρατεταμένης σκέψης.

Το ζητούμενο λοιπόν είναι να μπορούν να αναγνωρίζονται και να λαμβάνονται στα σοβαρά τυχόν αυτοκαταστροφικά σχόλια ή/ και αλλαγές στη συμπεριφορά του εφήβου. Ειδικότερα, οι γονείς χρειάζεται να δίνετε μεγάλη σημασία σε οποιαδήποτε αλλαγή μπορεί να σας προβληματίσει στη διάθεση ή συμπεριφορά.  Σε περίπτωση που καταλάβετε πως υπάρχει κίνδυνος για απόπειρα αυτοκτονίας, μιλήστε μαζί του, ενδυναμώστε τον και ενθαρρύνετε τον να σας πει τι σκέφτεται και πότε μην τον αφήσετε μόνο του αν δείτε πώς διατρέχει υψηλό κίνδυνο.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Διεθνές ετήσιο συνέδριο Αυτοκτονολογίας TRIPLE i

O Άρης Βιόλατζης και η Κωνσταντίνα Καρύδη εκπροσώπησαν το Κέντρο Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας στο διεθνές ετήσιο συνέδριο Αυτοκτονολογίας TRIPLE i, που διοργανώθηκε από το Κέντρο Έρευνας της Αυτοκτονίας της Σλοβενίας. Σκοπός του συνεδρίου ήταν η προώθηση της προβλεπτικότητας, της φαντασίας και της καινοτομίας (intuition, imagination, innovation) στους τομείς της έρευνας και της πρόληψης της αυτοκτονίας και των αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών.
Στη φωτογραφία η καθηγήτρια Vita Postuvan από το University of Primorska και το Κέντρο Έρευνας της Αυτοκτονίας της Σλοβενίας και ο καθηγητής Diego De Leo, πρώην πρόεδρος της Διεθνούς Ένωσης για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας και κορυφαίος αυτοκτονολόγος σε διεθνές επίπεδο, ο οποίος κρατά την ελληνική έκδοση του βιβλίου του «Σημεία Καμπής: Ένα εξαιρετικό ταξίδι στο αυτοκτονικό μυαλό σε επιμέλεια της ΚΛΙΜΑΚΑ.

13119758_1720828464857219_6817517712707741535_o