Ακόμη μία αυτοκτονία ενοίκου Μονάδας Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης: Οι ευθύνες διαχείρισης περιστατικών υψηλής επικινδυνότητας

Με αφορμή είδηση σχετικά με την αυτοκτονία ενοίκου Μονάδας Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης σε συνέχεια εξιτηρίου του από δημόσια ψυχιατρική κλινική, οφείλουμε, για ακόμη μία φορά και, δεδομένης της εξειδίκευσης του Κέντρου Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, να επισημάνουμε τα παρακάτω.

Ένα περιστατικό αυτοκτονίας, ιδίως ενοίκου προστατευμένης δομής, Μονάδας Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης, δεν μπορεί να παραμένει αδιερεύνητο. Είναι κρίσιμη η ανάδειξη εκείνων των μέτρων και διαδικασιών που θα μπορούσαν να έχουν λειτουργήσει άμεσα προληπτικά και αποτρεπτικά στη συγκεκριμένη αυτοκτονία.

Δυστυχώς, ακόμη, οφείλουμε να επισημάνουμε το γεγονός της πρόσφατης εξόδου του αυτόχειρα από δημόσια ψυχιατρική κλινική, όπου είχε νοσηλευθεί επί 20ημέρου με αυτοκτονικό ιδεασμό και από την οποία πήρε εξιτήριο μόλις 5 ημέρες πριν την αυτοκτονία του.

Όπως είναι γνωστό, τουλάχιστον το 90% των ατόμων που αυτοκτονούν πάσχουν από κάποια ψυχική διαταραχή. Η κλινική εικόνα του συγκεκριμένου αυτόχειρα θεωρήθηκε βελτιωμένη κατά τη νοσηλεία του και γι’ αυτό άλλωστε ο θεράπων ιατρός γνωμάτευσε την ολοκλήρωσή  της. Θεωρητικά, θα βρισκόταν σε ένα καθεστώς διασφάλισης της ιατρικής του παρακολούθησης. Ωστόσο, και δεδομένης της αυτοκτονίας, θα πρέπει τελικά να αναζητηθούν οι ευθύνες των εμπλεκόμενων επαγγελματιών υγείας, σε όποιο μέτρο αυτές υπάρχουν, για έναν θάνατο που πιθανώς θα μπορούσε να έχει προληφθεί.

Όπως έχουμε πολλαπλά τονίσει, το 95% των αυτοκτονιών θα μπορούσαν να έχουν προληφθεί. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η διενέργεια μίας ψυχολογικής αυτοψίας μπορεί να αναδείξει εκείνα τα μέτρα πρόληψης που θα μπορέσουν να ελαχιστοποιήσουν τις πιθανότητες να συμβεί ξανά κάτι αντίστοιχο. Παράλληλα, η εφαρμογή μίας τέτοιας διαδικασίας θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση των συναισθηματικών και επαγγελματικών επιπτώσεων στους/στις εργαζόμενους/-ες της Μονάδας, παρέμβαση η οποία θα έχει πολλαπλά οφέλη.

Στο Κέντρο για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, ως εξειδικευμένοι, στο εν λόγω αντικείμενο, επαγγελματίες υγείας, δυστυχώς, λαμβάνουμε συχνά γνώση ανάλογων περιστατικών. Αυτοκτονίες που συμβαίνουν πολύ σύντομα μετά τη νοσηλεία σε ψυχιατρική κλινική, αυτοκτονίες ασθενών σε ψυχιατρική παρακολούθηση, αδυναμία διάγνωσης αυτοκτονικού ασθενούς και μη νοσηλεία ατόμων που τελικά αυτοκτονούν. Θεωρούμε κρίσιμη πλέον την ανάδειξη των ευθυνών ψυχιάτρων σε περιστατικά αυτοκτονίας, δεδομένου ότι διεθνώς εφαρμόζεται  η νομική έννοια της προβλεψιμότητας μίας αυτοκτονίας προκειμένου να προσδιοριστεί η σχετική ιατρική αμέλεια.

Στις περιπτώσεις αυτοκτονίας, η προβλεψιμότητα έχει άμεση σχέση με την επαρκή αξιολόγηση του κινδύνου αυτοκτονίας και της εφαρμογής των κατάλληλων μέτρων ασφαλείας που βασίζονται σε αυτήν την εκτίμηση. Πολύ απλά, λοιπόν, ερευνάται αν ο θεράπων ψυχίατρος, με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες γνώριζε ή θα έπρεπε να γνωρίζει ότι ο ασθενής βρίσκεται σε κίνδυνο αυτοκτονίας και ποια μέτρα τελικά έλαβε για την αντιμετώπιση αυτού του κινδύνου.

Αυτή η αξιολόγηση του κατά πόσον ο ψυχίατρος έχει ανταποκριθεί στα πρότυπα της φροντίδας ενός αυτοκτονικού ασθενή, ο οποίος είτε αυτοκτονεί είτε αποπειράται να αυτοκτονήσει, εξετάζει ορισμένους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των ακόλουθων:

– Αν υπήρξε επαρκής αναγνώριση και αξιολόγηση του κινδύνου αυτοκτονίας και των προστατευτικών παραγόντων του ασθενούς με αυτοκτονική συμπεριφορά

– Αν αναπτύχθηκε ένα ορθό θεραπευτικό πλάνο σύμφωνα με τις κλινικές ανάγκες του ασθενούς

– Αν το θεραπευτικό πλάνο εφαρμόστηκε κατάλληλα (όχι αμελώς) και τροποποιήθηκε σύμφωνα με μία διαρκή αξιολόγηση της κλινικής εικόνας του ασθενούς

– Αν ο θεράπων ψυχίατρος ήταν επιστημονικά ενήμερος σχετικά με την αξιολόγηση και θεραπεία της αυτοκτονικής συμπεριφοράς

– Αν η έγγραφη τεκμηρίωση στον ιατρικό φάκελο του ασθενούς αποδεικνύει ότι εφαρμόστηκαν τα απαραίτητα θεραπευτικά πρωτόκολλα αναφορικά με την εξέταση, θεραπεία και συνεχιζόμενη παρακολούθηση του ασθενούς

Η άμεση χρονική περίοδος μετά τη νοσηλεία αυτοκτονικού ασθενή θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη και γι’ αυτό απαιτείται η διασφάλιση από το θεράποντα ψυχίατρο τόσο της εντατικής παρακολούθησης του ασθενούς όσο και η πλήρης ενημέρωση των μελών του περιβάλλοντός του, προκειμένου να επιτευχθεί η κατά το δυνατόν υψηλότερου βαθμού προστασία του. Η μη διασφάλιση της συνέχισης της κατάλληλης θεραπείας και παρακολούθησης του αυτοκτονικού ασθενή, διεθνώς, μπορεί να θεωρηθεί ιατρική αμέλεια (“malpractice”) με τις σχετικές συνέπειες.

Η αυτοκτονία δεν είναι ένα μοιραίο γεγονός, μπορεί να προληφθεί. Σε αυτή τη βάση, χωρίς κόστος, αλλά με σαφή συναίσθηση της ευθύνης των ειδικών, των αρχών και τελικά, της κοινωνίας, απαιτείται η ανάληψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών για την υλοποίηση ουσιαστικών παρεμβάσεων προστασίας της ανθρώπινης ζωής.

ΚΛΙΜΑΚΑ_Αυτοκτονία Ενοίκου ΜΨΑ

Κύκλος εσωτερικών εκπαιδευτικών συναντήσεων με θέμα «Πρόληψη της Αυτοκτονίας -από τη θεωρία στην πράξη»

Περιγραφή-Στόχος

Το Κέντρο Πρόληψης της Αυτοκτονίας στο πλαίσιο των δράσεων εκπαίδευσης, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης που αναπτύσσει πρόκειται να υλοποιήσει έναν κύκλο σεμιναρίων με στόχο την εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας. Αντικείμενο του σεμιναρίου αποτελεί η αναγνώριση του αυτοκαταστροφικού ασθενούς καθώς και η αντιμετώπιση και πρόληψη της αυτοκτονίας.  Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα πρόκειται να υλοποιηθεί μέσω θεωρητικών εισηγήσεων, ανάλυση κλινικών περιπτώσεων και βιωματικών ασκήσεων.

Οι βασικοί άξονες του σεμιναρίου είναι:

  • Θέματα ορισμού αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών
  • Παράγοντες κινδύνου και αξιολόγηση ασθενούς
  • Ψυχικές διαταραχές και αυτοκτονικότητα
  • Πρόληψη της αυτοκτονίας σε μονάδες που νοσηλεύουν ή φιλοξενούν ασθενείς
  • Πρωτόκολλα πρόληψης και ευθύνες σε περιπτώσεις αποπειρών και αυτοκτονιών
  • Υποστήριξη επιζώντων
  • Βασικοί άξονες της λειτουργίας της 24ωρης γραμμής 1018

Στους συμμετέχοντες θα δοθεί πιστοποιητικό παρακολούθησης και επιτυχούς ολοκλήρωσης του προγράμματος.

Διάρκεια

20 ώρες που κατανέμονται σε 7 εβδομαδιαίες συναντήσεις

Δικαίωμα συμμετοχής

Απευθύνεται σε επαγγελματίες υγείας (ψυχολόγους, ιατρούς, νοσηλευτές, κοινωνικούς λειτουργούς κλπ.) που είναι εργαζόμενοι ή/και εθελοντές στην ΚΛΙΜΑΚΑ

Υποβολή συμμετοχής

Μέχρι τις 10 Οκτωβρίου, με αποστολή βιογραφικού σημειώματος στο email help@suicidehelp.gr

Τηλ. 210-3417162-3

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

 

Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας

H 10η Σεπτεμβρίου έχει καθιερωθεί από  τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τη Διεθνή Ένωση για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας και τη διεθνή επιστημονική κοινότητα ως η Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, προκειμένου να ενεργοποιηθεί η κοινή γνώμη με στόχο την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση του πληθυσμού  στα πεδία της πρόληψης της αυτοκτονίας και των αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών. Περισσότεροι από 800.000 άνθρωποι αυτοκτονούν ετησίως σε όλο τον κόσμο, εκτίμηση που αντιστοιχεί περίπου σε ένα άτομο ανά 40 δευτερόλεπτα.

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ για το έτος 2014, παρατηρείται μια αύξηση των αυτοκτονιών. Συγκεκριμένα, οι αυτοκτονίες για το έτος 2014 σε σχέση με με το προηγούμενο έτος παρουσίασαν αύξηση της τάξεως του 5 %.

Αυτοκτονίες στην Ελλάδα

Αυτοκτονίες 2000 – 2014 (Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ.)

2014

 

 

**Προσωρινά στοιχεία για το έτος 2014 – δεν έχει ολοκληρωθεί η επεξεργασία τους.

– Τα προσωρινά στοιχεία του έτους 2014 είναι η υψηλότερη καταγραφή διαχρονικά για την Ελλάδα.

– Η ΚΛΙΜΑΚΑ έχει αναδείξει σταθερά το ζήτημα της υποκαταγραφής των θανάτων από αυτοκτονία, γεγονός το οποίο αποτελεί πάγια παραδοχή της επιστημονικής κοινότητας.

 

 

Κέντρο για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας & Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία-1018

Το 2015 η Γραμμή για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας δέχθηκε συνολικά 11828 κλήσεις, εκ των οποίων άνω των 3000 οι κλήσεις με αίτημα.

  • Η πλειοψηφία των καλούντων ήταν γυναίκες (54,7%)

Eπιπλέον, το 2015 πραγματοποιήθηκαν 4281 ατομικές και ομαδικές θεραπευτικές συνεδρίες στο πλαίσιο του Κέντρου για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας.

  • Η πλειοψηφία των επωφελουμένων του κέντρου ήταν γυναίκες
  • Το μεγαλύτερο μέρος των επωφελούμενων εμφανίζουν διαταραχές του συναισθήματος.

Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας «Συνδέομαι, Επικοινωνώ, Νοιάζομαι»

Το θέμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας είναι: «Συνδέομαι. Επικοινωνώ. Νοιάζομαι». Η επικοινωνία με «επιζώντες» δηλαδή με άτομα που έχασαν προσφιλή ή/ και συγγενικά πρόσωπα λόγω αυτοκτονίας, μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε αφενός την πολύπλοκη αλληλουχία των γεγονότων που οδήγησαν ένα άτομο στην αυτοχειρία, αλλά και την «πορεία» που χρειάστηκε να ακολουθήσουν τα άτομα που έμειναν πίσω προκειμένου να διαχειριστούν την απώλεια. Στο πλαίσιο αυτό η «διασύνδεση» και η επικοινωνία λαμβάνει έναν διττό χαρακτήρα, αφενός υποστήριξης, επαφής με την κοινότητα και τους αρμόδιους οργανισμούς, αφετέρου ευαισθητοποίησης, αποστιγματισμού των ατόμων που «εμπλέκονται» σε μια τέτοια προβληματική και ενημέρωσης γύρω από πυροδοτικούς μηχανισμούς, «ασφαλιστικές δικλείδες» και στρατηγικές παρέμβασης. Τα «εφόδια» και η ενημέρωση τόσο σε προσωπικό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο κοινότητας και πολιτικών χάραξης με γνώμονα την πρόληψη, την αποφυγή μιμητικών συμπεριφορών, την υποστήριξη των πιο ευάλωτων ατόμων και τον αποστιγματισμό, χρειάζεται να αποτελούν βασική προτεραιότητα όλων των στρατηγικών πρόληψης της αυτοκτονίας.

Ολόκληρο το Δελτίο Τύπου εδώ