Αυτοκτονία 31χρονου Αστυνομικού

Σε συνέχεια της αυτοκτονίας νεαρού αστυνομικού μέσα στην Υποδιεύθυνση Τροχαίας Αθηνών, επισημαίνουμε για μία ακόμη την αναγκαιότητα ύπαρξης ενός σαφούς πλαισίου υποστήριξης των στελεχών της Αστυνομίας, καθώς και της συνεπαγόμενης δυνατότητας τους οπλοφορίας και οπλοχρησίας.

Στη χώρα μας, οι αυτοκτονίες αστυνομικών υποκαταγράφονται όπως ισχύει και για τις υπόλοιπες επαγγελματικές ομάδες. Η υποκαταγραφή οφείλεται αφενός στο στίγμα που φέρει η αυτοκτονία για το θανόντα και την οικογένεια του και αφετέρου στο γεγονός ότι στα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ οι αυτοκτονίες αστυνομικών αθροίζονται στη γενικότερη κατηγορία των ένοπλων δυνάμεων με αποτέλεσμα να μην έχουμε μια σαφή εικόνα ανά επαγγελματική ομάδα. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι, σύμφωνα με δηλώσεις του (τότε) Υπουργού Προστασίας του Πολίτη, τον Ιούλιο του 2013, από τον Ιανουάριο του 2010 μέχρι και τον Ιούνιο του 2013, δεκαέξι (16) αστυνομικοί έδωσαν τέλος στη ζωή τους. Για την ίδια περίοδο, τα στοιχεία του Δικτύου Καταγραφής του Κέντρου για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας αναφέρουν δεκαοκτώ (18) αυτοκτονίες αστυνομικών υπαλλήλων.

Από το 2007 μέχρι το 2013, έχουν καταγραφεί 25 αυτοκτονίες αστυνομικών, 2 συνοριακών φυλάκων και 2 ειδικών φρουρών, ενώ νεότερα δεδομένα αναδεικνύουν αύξηση των εν λόγω μεγεθών. Απαιτείται η άμεση αναθεώρηση του πλαισίου ψυχιατρικής και ψυχολογικής αξιολόγησης των νέων αστυνομικών καθώς και η επανάληψη και επικαιροποίηση των σχετικών διαδικασιών ανά τακτά χρονικά διαστήματα, προκειμένου να διασφαλισθεί ότι διαθέτουν έναν ικανοποιητικό βαθμό ψυχικής σταθερότητας και ανθεκτικότητας. Η ΚΛΙΜΑΚΑ επανειλημμένα έχει προτείνει συγκεκριμένες παρεμβάσεις σ’ αυτήν την κατεύθυνση, ενώ, παράλληλα, έχουν συγγραφεί και εκδοθεί δύο εγχειρίδια για την πρόληψη της αυτοκτονίας, απευθυνόμενα στα σώματα ασφαλείας.

Επιπρόσθετα, μετά από περιστατικά αυτοκτονίας, κρίνεται σκόπιμη η διεξαγωγή ψυχολογικών αυτοψιών προκειμένου όχι μόνο να υποστηριχθούν οι οικογένειες, οι οικείοι, οι αυτόπτες μάρτυρες και το επαγγελματικό (και μη) περιβάλλον του αυτόχειρα, αλλά και να αναδειχθούν εκείνες οι ελλείψεις, αδυναμίες ή παρεμβάσεις, η αντιμετώπιση και υλοποίηση των οποίων θα μπορούσαν να λειτουργήσουν προληπτικά.

Αυτοκτονία ενοίκου Μονάδας Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης του ΨΝΑ. Θα μπορούσε να έχει προληφθεί;

Με αφορμή είδηση σχετικά με την αυτοκτονία 55χρονου ενοίκου Ξενώνα που λειτουργεί από το ΨΝΑ, οφείλουμε, δεδομένης της εξειδίκευσης του Κέντρου Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, να επισημάνουμε τα παρακάτω.
Ένα περιστατικό αυτοκτονίας, ιδίως ενοίκου προστατευμένης δομής, Μονάδας Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης, δεν μπορεί να παραμένει αδιερεύνητο. Είναι κρίσιμη η ανάδειξη εκείνων των μέτρων και διαδικασιών που θα μπορούσαν να έχουν λειτουργήσει άμεσα προληπτικά και αποτρεπτικά στη συγκεκριμένη αυτοκτονία.
Όπως είναι γνωστό, τουλάχιστον το 90% των ατόμων που αυτοκτονούν πάσχουν από κάποια ψυχική διαταραχή. Ο συγκεκριμένος αυτόχειρας θεωρητικά βρισκόταν σε ένα καθεστώς διασφάλισης της ιατρικής του παρακολούθησης, ενώ, επιπρόσθετα, σύμφωνα με πληροφορίες, κρίθηκε ικανός να εξέλθει της προστατευμένης Μονάδας όπου διαβιούσε, παίρνοντας άδεια από τα αρμόδια πρόσωπα.
Δυστυχώς, σε σχετικά δημοσιεύματα, αντί να αναδεικνύεται η ευθύνη των επαγγελματιών υγείας, σε όποιο μέτρο αυτή υπάρχει, για το γεγονός, γίνονται αποπροσανατολιστικές, επιστημονικά τουλάχιστον, αναφορές σχετικά με ευθύνες αποκλειστικά της πολιτικής και διοικητικής ηγεσίας για την αυτοκτονία, αφού, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, αν κάποιος δεν αμείβεται ικανοποιητικά, μπορεί να αφήνει τους ασθενείς να αυτοκτονούν!
Όπως έχουμε πολλαπλά τονίσει, το 95% των αυτοκτονιών θα μπορούσαν να έχουν προληφθεί. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η διενέργεια μίας ψυχολογικής αυτοψίας μπορεί να αναδείξει εκείνα τα μέτρα πρόληψης που θα μπορέσουν να ελαχιστοποιήσουν τις πιθανότητες να συμβεί ξανά κάτι αντίστοιχο. Παράλληλα, η εφαρμογή μίας τέτοιας διαδικασίας θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση των συναισθηματικών και επαγγελματικών επιπτώσεων στους/στις εργαζόμενους/-ες της Μονάδας, παρέμβαση η οποία θα έχει πολλαπλά οφέλη.

Ο ρόλος των ΜΜΕ στην πρόληψη της αυτοκτονίας

Δελτίο Τύπου

Σύμφωνα με στοιχεία του Δικτύου Πληροφόρησης του Κέντρου για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας κατά το πρώτο τρίμηνο του 2016 καταγράφηκαν 64 αυτοκτονίες (52 άντρες και 12 γυναίκες). Ο αντίστοιχος αριθμός για το 2015 ήταν 58 αυτοκτονίες. Επισημαίνεται ότι οι παραπάνω αριθμοί δεν αντικατοπτρίζουν τον πραγματικό αριθμό όλων των αυτοκτονιών που έχουν συμβεί κατά το ανωτέρω διάστημα και υπολογίζεται ότι στα επίσημα δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ για την εν λόγω περίοδο οι καταγεγραμμένες αυτοκτονίες θα είναι περισσότερες.

Κατά την καταγραφή των δεδομένων, το Δίκτυο Πληροφόρησης συνέλεξε 107 άρθρα που δημοσιεύτηκαν κατά το πρώτο τρίμηνο του 2016 στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο και τα οποία αφορούσαν ειδήσεις αποπειρών αυτοκτονίας ή ολοκληρωμένων αυτοκτονιών. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε ότι παρά τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας σε πολλά δημοσιεύματα υπήρχε αναλυτική περιγραφή της μεθόδου αυτοκτονίας, φωτογραφίες με ακατάλληλο περιεχόμενο ενώ παράλληλα σε κανένα από τα δημοσιεύματα δεν αναφέρονταν πηγές βοήθειας για άτομα που σκέφτονται την αυτοκτονία ή βιώνουν την απώλεια κάποιου δικού τους προσώπου.

Γνωρίζουμε και είναι ερευνητικά τεκμηριωμένο ότι συγκεκριμένοι τρόποι δημοσίευσης των αυτοκτονιών μπορούν να αυξήσουν την πιθανότητα αυτοκτονίας σε ευάλωτα άτομα και το μέγεθος της αύξησης σχετίζεται με την ποσότητα, τη διάρκεια και την έμφαση που δίνεται στην είδηση από τα ΜΜΕ. Ο κίνδυνος για επιπρόσθετες και για μιμητικές αυτοκτονίες αυξάνεται όταν δημοσιεύεται σαφώς η μέθοδος αυτοκτονίας, όταν χρησιμοποιούνται δραματικές εικόνες ή τίτλοι, όταν μια αυτοκτονία δημοσίευεται εκτενώς και επαναλαμβανόμενα και όταν η αυτοκτονία παρουσιάζεται σαν μια ηρωική ή εντυπωσιακή πράξη.

Η προσεκτική, ακόμα και σύντομη, αναφορά των ΜΜΕ στην αυτοκτονία, μπορεί να συμβάλλει στην ευαισθητοποίηση του κοινού, στη διόρθωση εσφαλμένων αντιλήψεων για την αυτοκτονία και μπορεί να ενθαρρύνει εκείνους που είναι ευάλωτοι ή βρίσκονται σε κίνδυνο να αναζητήσουν βοήθεια. Θεωρείται, λοιπόν, επιτακτική η αναφορά της Γραμμής Παρέμβασης για την Αυτοκτονία – 1018 σε κάθε δημοσίευση περιστατικού αυτοκτονίας, σύμφωνα με τη σχετική δεοντολογία.

Το Κέντρο για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας έχει εκδώσει στα ελληνικά τον οδηγό του Π.Ο.Υ. «Πρόληψη της Αυτοκτονίας – Μια πηγή ενημέρωσης για τους επαγγελματίες των ΜΜΕ» τον οποίο μπορείτε να βρείτε εδώ.

Σύντομα θα διανεμηθεί επίσης η ανανεωμένη έκδοση των συστάσεων για την ορθή δημοσίευση ειδήσεων αυτοκτονίας σύμφωνα με την Διεθνή Ένωση για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, στην οποία η ΚΛΙΜΑΚΑ συμμετέχει ως εθνικός αντιπρόσωπος φορέας, και την Αμερικανική Ένωση για την Αυτοκτονία.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 Σεπτεμβρίου 2015: Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας

95% των αυτοκτονιών θα μπορούσαν να έχουν προληφθεί

Σύμφωνα με την πρόσφατη Έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας («Suicide Prevention: A Global Imperative», WHO, 2014) περισσότεροι από 800.000 άνθρωποι αυτοκτονούν ετησίως σε όλο τον κόσμο.
Στην έκθεση επισημαίνεται ότι η εν λόγω εκτίμηση είναι συντηρητική και δεν αποδίδει τις συνολικές διαστάσεις του προβλήματος, δεδομένου του στίγματος που συνδέεται με την αυτοκτονία, της έλλειψης αξιόπιστων διαδικασιών καταγραφής των αυτοκτονιών, αλλά και των θρησκευτικών ή νομικών κυρώσεων που ισχύουν σε κάποιες χώρες σχετικά με την αυτοκτονία.
Η υποκαταγραφή των αυτοκτονιών θεωρείται δεδομένη και στην Ελλάδα. Μπορεί να περιοριζόμαστε στις επίσημες καταγραφές των αυτοκτονιών και ο ακριβής αριθμός να μην είναι γνωστός, γνωρίζουμε όμως πολύ καλά ότι κάθε αυτοκτονία είναι μία τραγική απώλεια ζωής. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τον ακραίο ψυχολογικό πόνο που οδηγεί στην απόφαση ότι η αυτοκτονία είναι η μόνη επιλογή.
Το θέμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, πρωτοβουλία της Διεθνούς Ένωσης για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, είναι «Πρόληψη της Αυτοκτονίας: Προσεγγίζοντας και Σώζοντας Ζωές», αναδεικνύοντας το σημαντικό ρόλο όλων, ατόμων και υπηρεσιών, φορέων και συστημάτων στην πρόληψη της αυτοκτονίας.

Διαβάστε την συνέχεια του Ενημερωτικού Δελτίου εδώ

 

Ανακοίνωση_Αυτοκτονίες στα Νοσοκομεία

Τον έσωσαν από αυτοκτονία, τον πήγαν στο νοσοκομείο και έπεσε από το παράθυρο!

Η είδηση στο διαδίκτυο πήρε γρήγορα μεγάλες διαστάσεις άλλωστε, έχει εμπορικό τίτλο… Ωστόσο, αναδεικνύεται, για ακόμη μία φορά, η απουσία εκείνων των απαραίτητων κατευθύνσεων και μέτρων, τα οποία θα συντελούσαν στην προστασία της ανθρώπινης ζωής και στην αποτροπή του θανάτου νοσηλευομένων ασθενών.

Έχουμε επανειλημμένα επισημάνει ότι η υιοθέτηση βασικών μέτρων και στρατηγικών χαμηλού κόστους στο πεδίο της πρόληψης της αυτοκτονίας, ιδιαίτερα εντός νοσηλευτικών ιδρυμάτων, δύναται να έχει σημαντικά σωτήρια αποτελέσματα αποτρέποντας την επανάληψη περιστατικών αυτοκτονίας. Είναι σαφές, σύμφωνα και με την επιστημονική μας γνώση και εμπειρία, ότι υπάρχουν άμεσες και αποτελεσματικές παρεμβάσεις οι οποίες μπορούν λειτουργήσουν καταλυτικά στην αύξηση του επιπέδου ασφάλειας των μονάδων υγείας και στην πρόληψη της αυτοκτονίας νοσηλευομένων ασθενών, μέσω της διαμόρφωσης ειδικών συνθηκών νοσηλείας καθώς και τη σχετική εκπαίδευση του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού.

Η υιοθέτηση και εφαρμογή συγκεκριμένων διαδικασιών κατά την εισαγωγή σε νοσοκομείο όχι μόνο μετά από απόπειρα αυτοκτονίας, αλλά οποιουδήποτε ατόμου με ιστορικό αυτοκτονικότητας, μπορούν να διασφαλίσουν την προστασία της ζωής. Η λήψη, για παράδειγμα, ενός πλήρους και λεπτομερούς ιατρικού ιστορικού, η συλλογή επιπλέον πληροφοριών από τους οικείους και η ορθή αξιολόγησή τους αποτελούν προαπαιτούμενο της ορθής διαδικασίας. Παράλληλα, οι οικείοι ή/και το οικογενειακό περιβάλλον θα πρέπει να λάβουν σαφή ενημέρωση σχετικά με την κρισιμότητα της κατάστασης του ασθενούς.

Η δημιουργία ενός περιβάλλοντος νοσηλείας χωρίς καμία πρόσβαση σε μέσα που μπορεί να χρησιμοποιήσει ο ασθενής για να θέσει τέλος στη ζωή του καθώς και η διεξαγωγή σχετικού τακτικού ελέγχου, σε συνδυασμό με την παρακολούθηση της συμπεριφορικής συμπτωματολογίας του ασθενούς, στο πλαίσιο της ανάπτυξης ενός περιβάλλοντος εμπιστοσύνης μεταξύ του ασθενούς και του ιατρικού – νοσηλευτικού προσωπικού, αποτελούν συγκεκριμένες παρεμβάσεις στην κατεύθυνση της δημιουργίας μίας στρατηγικής ασφαλείας για τον αυτοκτονικό ασθενή. Υπ’ αυτό το πρίσμα, απαιτείται η αντίστοιχη εκπαίδευση του προσωπικού, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις εξειδικευμένες ανάγκες κάθε νοσηλευτικού ιδρύματος και των στελεχών του.

Τέλος, είναι κρίσιμη η άμεση παραπομπή του ασθενούς σε εξωνοσοκομειακές μονάδες περίθαλψης κατά την έξοδό του από το νοσοκομείο και η διασφάλιση της συνέχισης της εξειδικευμένης και εξατομικευμένης φροντίδας και θεραπείας του.

Προσεγγίζοντας το συγκεκριμένο θέμα, πρέπει να λάβουμε υπόψη μας τις αντιστάσεις των μονάδων υγείας καθότι οι θάνατοι από αυτοκτονία εντός των νοσηλευτικών ιδρυμάτων εμπεριέχουν ευθύνες τόσο για το προσωπικό όσο και για τους φορείς χάραξης πολιτικών στρατηγικών. Έχοντας, πολλαπλά, τονίσει ότι η αυτοκτονία μέσα σε ένα νοσοκομείο, αποτελεί απαράδεκτο γεγονός για την ιατρική κοινότητα και τους ευρύτερους συντελεστές του συστήματος υγείας, πιστεύουμε πως η πρόληψη της αυτοκτονίας θα έπρεπε να αποτελεί κύριο καθήκον των μονάδων υγείας και των νοσηλευτικών ιδρυμάτων.

Η αυτοκτονία δεν είναι ένα μοιραίο γεγονός, μπορεί να προληφθεί. Σε αυτή τη βάση, χωρίς κόστος, αλλά με σαφή συναίσθηση της ευθύνης των ειδικών, των αρχών και τελικά, της κοινωνίας, απαιτείται η ανάληψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών για την υλοποίηση ουσιαστικών παρεμβάσεων προστασίας της ανθρώπινης ζωής.

 

Αυτοκτονίες σε Στρατόπεδα

Οι 2 αυτοκτονίες της περασμένης εβδομάδας μέσα σε χώρους στρατοπέδων αναδεικνύουν για ακόμη μία φορά την καταλυτική απουσία σαφών και αυτονόητων μέτρων, η ύπαρξη των οποίων θα μπορούσε να σώσει ζωές.
Η ΚΛΙΜΑΚΑ, έχει επανειλημμένα επισημάνει την απουσία ενός σαφούς πλαισίου υποστήριξης των στελεχών του στρατού και των στρατευσίμων, καθώς και της συνεπαγόμενης δυνατότητας τους οπλοφορίας και οπλοχρησίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Δικτύου Πληροφόρησης του Κέντρου για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας εντός χώρων στρατοπέδου έχουν πραγματοποιηθεί, από το 2012, 8 αυτοκτονίες, 7 από τις οποίες με αυτοπυροβολισμό και 1 με απαγχονισμό.
Η άμεση επικαιροποίηση του πλαισίου ψυχιατρικής και ψυχολογικής αξιολόγησης των στελεχών του στρατού και των στρατευσίμων καθώς και η επανάληψη των σχετικών διαδικασιών ανά τακτά χρονικά διαστήματα, προκειμένου να διασφαλισθεί ότι διαθέτουν έναν ικανοποιητικό βαθμό ψυχικής σταθερότητας και ανθεκτικότητας, αποτελούν προτεινόμενα μέτρα με άμεσα αποτελέσματα. Το Κέντρο για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας επανειλημμένα έχει προτείνει συγκεκριμένες παρεμβάσεις σ’ αυτήν την κατεύθυνση, ενώ, παράλληλα, έχουν συγγραφεί και εκδοθεί δύο εγχειρίδια για την πρόληψη της αυτοκτονίας, απευθυνόμενα στα σώματα ασφαλείας και στρατού.
Ένας δεύτερος άξονας άμεσης παρέμβασης που εμφαίνεται, για μία ακόμη φορά, από την αυτοκτονία εντός των στρατοπέδων είναι η ανυπαρξία έστω των ελάχιστων μέτρων και προδιαγραφών προφύλαξης και ασφάλειας, όπως για παράδειγμα η υποκατάσταση της σκοπιάς από κάμερες, όπως αντίστοιχα συμβαίνει στα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη.
Επιπρόσθετα, μετά από περιστατικά αυτοκτονίας, κρίνεται σκόπιμη η διεξαγωγή ψυχολογικών αυτοψιών προκειμένου όχι μόνο να υποστηριχθούν οι οικογένειες, οι οικείοι και το στρατιωτικό (και μη) περιβάλλον του αυτόχειρα, αλλά και να αναδειχθούν εκείνες οι ελλείψεις, αδυναμίες ή παρεμβάσεις, η αντιμετώπιση και υλοποίηση των οποίων θα μπορούσαν να λειτουργήσουν προληπτικά.
Στο 1018 – Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία έχουμε δεχθεί αρκετές κλήσεις στρατευσίμων, κυρίως, οι οποίοι αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στην υποχρεωτική στρατιωτική τους θητεία. Σ’ αυτήν την κατεύθυνση, επιβάλλεται η διεύρυνση και η πλήρης αναγνώριση του δικαιώματος στην αντίρρηση συνείδησης και την ισότιμη εναλλακτική κοινωνική υπηρεσία σύμφωνα με τα Ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα χωρίς περιορισμούς και εμπόδια
Η αυτοκτονία δεν είναι ένα μοιραίο γεγονός, μπορεί να προληφθεί. Σε αυτή τη βάση, χωρίς κόστος, αλλά με σαφή συναίσθηση της ευθύνης των ειδικών, των αρχών και τελικά, της κοινωνίας, απαιτείται η ανάληψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών για την υλοποίηση ουσιαστικών παρεμβάσεων προστασίας της ανθρώπινης ζωής.
Επικοινωνία: Όλγα Θεοδωρικάκου
210- 34 17 162
central@klimaka.org.gr
help@suicide-help.gr

ΚΛΙΜΑΚΑ_Ανακοίνωση_Αυτοκτονίες_Στρατός_10-8-2015

Οι ιατροί ως ομάδα υψηλού κινδύνου για αυτοκτονία

Οι αυτοκτονίες των ιατρών δεν αποτελούν ένα νέο φαινόμενο. Οι γιατροί αποτελούν μια επαγγελματική ομάδα με υψηλούς δείκτες αυτοκτονίας όπως καταδεικνύεται από αρκετές έρευνες. Πιο συγκεκριμένα, σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο Ηνωμένο βασίλειο βρέθηκε ότι οι δείκτες αυτοκτονίας ήταν διπλάσιοι για τις γυναίκες ιατρούς σε σχέση με τις γυναίκες του υπόλοιπου πληθυσμού. Για τους άντρες ιατρούς οι δείκτες ήταν χαμηλότεροι σε σχέση με τους άντρες του υπόλοιπου πληθυσμού. Συνολικά, ο κίνδυνος για αυτοκτονία μεταξύ αντρών και γυναικών ιατρών ήταν σχεδόν ίσος (γεγονός που έρχεται σε αντίθεση με τα δεδομένα του γενικού πληθυσμού, όπου οι δείκτες αυτοκτονίας στους άντρες είναι πολύ πιο αυξημένοι σε σχέση με τις γυναίκες). Το κύριο μέσο αυτοκτονίας για τις γυναίκες ήταν η δηλητηρίαση από φαρμακευτικά σκευάσματα ενώ, αναφορικά με τις ειδικότητες η συχνότητα των αυτοκτονιών ήταν μεγαλύτερη για αναισθησιολόγους, ψυχίατρους και τους γενικούς παθολόγους. Έρευνες από άλλα κράτη έχουν καταδείξει ότι πιο αυξημένο κίνδυνο σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό διατρέχουν και οι άντρες ιατροί (παρόλο που και πάλι ο κίνδυνος για τις γυναίκες εμφανίζεται πιο αυξημένος). Στην Ελλάδα, τα τελευταία 2 χρόνια (2013, 2014) έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 4 αυτοκτονίες γιατρών (3 άνδρες και 1 γυναίκα), σε παραγωγική ηλικία, ενώ οι μέθοδοι που χρησιμοποίησαν ήταν δηλητηρίαση (2) και ακολουθούν η πτώση και ο απαγχονισμός.
Πολλοί από τους παράγοντες κινδύνου για αυτοκτονία στους ιατρούς ταυτίζονται με τους παράγοντες του γενικού πληθυσμού. Οι παράγοντες αυτοί συμπεριλαμβάνουν την μοναχική διαβίωση, την κατάθλιψη, τη χρήση ουσιών και την ύπαρξη σωματικής ασθένειας. Επιπλέον, κάποια χαρακτηριστικά προσωπικότητας που ευνοούν την εκδήλωση καταθλιπτικής συμπτωματολογίας ίσως είναι πιο συχνά στα άτομα που σπουδάζουν στην Ιατρική, όπως για παράδειγμα κάποια ψυχαναγκαστικά στοιχεία, επικριτικότητα και ενοχικότητα. Σε συνδυασμό με τα ανωτέρω, η εύκολη πρόσβαση σε θανατηφόρα μέσα, οι στρεσογόνοι παράγοντες του επαγγέλματος και η ντροπή στην αναζήτηση βοήθειας μπορεί να καθιστούν αυτή την επαγγελματική ομάδα πιο ευάλωτη στην αυτοκτονία.
Ειδικά για τις γυναίκες αναφέρεται ότι τρεις ακόμη παράγοντες μπορεί να δρουν επιβαρυντικά. Έχει προταθεί ότι για τις γυναίκες η αμοιβαία υποστήριξη και η ενσυναίσθηση αποτελούν σημαντικά στοιχεία για την κοινωνικοποίηση και την ανάπτυξη ικανοποιητικών σχέσεων αλλά έρχονται σε σύγκρουση με τον ανταγωνισμό και την αποστασιοποίηση που παραδοσιακά σχετίζονται με το επάγγελμα του ιατρού. Δεύτερον, οι βάρδιες και οι εφημερίες που περιλαμβάνει το ενλόγω επάγγελμα μπορεί να δρουν ακόμα πιο επιβαρυντικά για τις γιατρούς που έχουν οικογένεια και έχουν αναλάβει την φροντίδα τέκνων (ιδιαίτερα αν είναι ανήλικα). Επιπλέον, στον γενικό πληθυσμό οι γυναίκες κάνουν πιο πολλές απόπειρες αυτοκτονίας απ’ ότι οι άντρες. Οι γυναίκες γιατροί όμως διαθέτουν περισσότερες γνώσεις σχετικά με την θανατηφόρο δυνατότητα των μέσων και πιο εύκολη πρόσβαση σε αυτά αυξάνοντας τις πιθανότητες να αποβεί θανατηφόρα μια απόπειρα (συγκρινόμενες με τις γυναίκες του γενικού πληθυσμού).
Στο Κέντρο Πρόληψης της Αυτοκτονίας της ΚΛΙΜΑΚΑ έχει απευθυνθεί ένας σημαντικός αριθμός ατόμων ή συγγενών αυτών που ανήκουν στην συγκεκριμένη επαγγελματική ομάδα και συχνά ερχόμαστε αντιμέτωποι με το στίγμα και την ντροπή που βιώνουν όταν χρειάζεται να αναζητήσουν βοήθεια. Ένα μέρος των ενεργειών πρόληψης θα πρέπει να αφορά την ευαισθητοποίηση και την εκπαίδευση των ιατρών έτσι ώστε να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν ανησυχητικά σημάδια τόσο στον εαυτό τους όσο και σε συναδέλφους. Κάτι τέτοιο θα είχε βέβαια και δευτερογενή οφέλη στην καλύτερη ανίχνευση της αυτοκτονικότητας και στους ίδιους τους ασθενείς τους. Ακόμα και κατά τη διάρκεια της φοίτησης θα πρέπει να ενισχυθεί η προαγωγή της αυτοφροντίδας και η άρση του στίγματος στην αναζήτηση βοήθειας από μια επαγγελματική ομάδα που συχνά «αυτοθεραπεύεται» και βιώνει οδυνηρά συναισθήματα όταν καταρρίπτεται η «παντοδυναμία».

Πάνω από 20 αυτοκτονίες στα νοσοκομεία τα τελευταία 3 χρόνια

ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΕΣ

20 αυτοκτονίες από το 2012 μέχρι σήμερα, οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί μέσα σε νοσοκομειακές μονάδες, έχουν καταγραφεί από το Δίκτυο Πληροφόρησης του Κέντρου για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας. Επισημαίνεται ότι μόνο το 2015 έχουν καταγραφεί 6 αυτοκτονίες σε νοσοκομεία, ενώ για το σύνολο του προηγούμενου έτους είχαν καταγραφεί 7 και για το 2013 –σύνολο έτους- 6 αυτοκτονίες.
Οι αυτοκτονίες εντός νοσηλευτικών ιδρυμάτων σε παγκόσμια κλίμακα υπολογίζονται σε 1-5% επί των συνολικών αυτοκτονιών, ενώ ένας ψυχιατρικός νοσηλευτής υπολογίζεται πως θα βιώσει μια τέτοια αυτοκτονία κατά μέσο όρο κάθε 2 ½ χρόνια. Επιπλέον, τα άτομα που νοσηλεύονται μετά από απόπειρα διατρέχουν πολύ υψηλό κίνδυνο να επιχειρήσουν ξανά να βάλουν τέρμα στη ζωή τους, και γι’ αυτό επιβάλλεται, τόσο εντός της νοσηλευτικής μονάδας να λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα, όσο και μετά το εξιτήριο να διασφαλιστεί η αποτροπή τέτοιων φαινομένων. Τι συμβαίνει όμως στις περιπτώσεις όπου κάποιο άτομο νοσηλεύεται μετά από απόπειρα και εντός του χώρου νοσηλείας αυτοκτονεί;
Δεδομένου ότι στη χώρα μας το έχουν καταγραφεί 20 αυτοκτονίες – τα τελευταία 3 ½ χρόνια- εντός των γενικών και ψυχιατρικών νοσοκομείων, απαιτείται η άμεση ενεργοποίηση των αρμοδίως εμπλεκόμενων επαγγελματιών (ιατρούς, νοσηλευτές, διοικητές κ.λπ.) προκειμένου να επιτευχθεί η ελαχιστοποίηση των πιθανοτήτων αυτοκτονίας τόσο εντός του νοσοκομείου όσο και σύντομα μετά το εξιτήριο του ασθενούς. Επισημαίνεται, άλλωστε, ότι σύμφωνα με την Επιτροπή για τη Διαπίστευση των Οργανισμών Υγείας (JCAHO) η κύρια αιτία της ενδονοσοκομειακής αυτοκτονίας είναι η αποτυχία της κλινικής αξιολόγησης, ενώ σχετικές μελέτες αναδεικνύουν ότι σε 60% των αυτοκτονιών δεν αξιολογήθηκε κατάλληλα ο κίνδυνος και δεν ελήφθησαν τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα.
To Κέντρο για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας έχει επανειλημμένα προτείνει την υλοποίηση άμεσων παρεμβάσεων τόσο στους νοσοκομειακούς χώρους όσο και αναφορικά με την εξειδίκευση της εκπαίδευσης και της ευαισθητοποίησης των επαγγελματιών στα νοσοκομεία. Άλλωστε, η εμπειρία μας αποδεικνύει ότι η εκπαίδευση ειδικών επαγγελματικών ομάδων στην ανάπτυξη και εφαρμογή μηχανισμών πρόληψη της αυτοκτονίας λειτουργεί ιδιαίτερα αποτελεσματικά. (Η ΚΛΙΜΑΚΑ υλοποιεί αντίστοιχες εκπαιδεύσεις για την πρόληψη της αυτοκτονίας στην αστυνομία, σωφρονιστικούς υπαλλήλους, εκπαιδευτικούς κ.λπ.). Ανεξαρτήτως των κοινωνικών και οικονομικών διαστάσεων των αυτοκτονιών και των αποπειρών στα νοσοκομεία, η διασφάλιση της ζωής των ασθενών αποτελεί βασική απαίτηση ενός αξιοπρεπούς συστήματος δημόσιας υγείας.
Στον παρακάτω πίνακα διαφαίνεται η αυξητική τάση των ενδονοσοκομειακών αυτοκτονιών από το 2012 μέχρι σήμερα:

4ετία ποσοστάΟι επίσημες καταγραφές δεν αποτυπώνουν τον ακριβή χώρο αυτοκτονίας (π.χ. νοσοκομεία), ενώ, παράλληλα, δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία για τις αυτοκτονίες που πραγματοποιούνται αμέσως μετά το εξιτήριο ή στο κρίσιμο διάστημα των 15 ημερών μετά τη νοσηλεία ή μετά τη γνωμάτευση ότι το άτομο δεν χρήζει νοσηλείας.
Επισημαίνεται ότι οι αναφερόμενες ενδονοσοκομειακές αυτοκτονίες αφορούν το σύνολο των περιφερειών, ενώ, σκοπίμως δεν γίνεται αναφορά στις συγκεκριμένες νοσηλευτικές μονάδες. Παρακάτω εμφανίζονται ανά περιφέρειες οι μονάδες υγείας με ενδονοσοκομειακές αυτοκτονίες στο σύνολο της χρονικής περιόδου.

περιφέρειες ποσοστά

Η κύρια μέθοδος είναι η πτώση, ενώ ακολουθούν ο απαγχονισμός, ο αυτοπυροβολισμός και τέλος η δηλητηρίαση. Η πλειοψηφία των αυτοκτονιών πραγματοποιήθηκε σε γενικά νοσοκομεία (Ν= 18) και ακολουθούν τα ψυχιατρικά (Ν=2).
Πίνακας ΙΙΙ: Μέθοδος- Γενικά νοσοκομεία (2012-2015 έως 10/6/2015)

Πίνακας ΙV: Μέθοδος – Ψυχιατρικά νοσοκομεία (2012-2015 έως 10/6/2015)

Γενικά Νοσοκομεία

 

Ψυχιατρικά Νοσοκομεία

Ενδεικτικές Συστάσεις για πρόληψη της αυτοκτονίας σε νοσηλευόμενους ασθενείς
• Σαφής και αυστηρή αξιολόγηση κινδύνου
• 24ωρη, στενή παρακολούθηση ασθενών (ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δίνεται στις 2 πρώτες εβδομάδες μετά την εισαγωγή στη μονάδα, όπως επίσης και κατά τη διάρκεια της νύχτας)
• Καλύτερη παρακολούθηση συμπεριφορικής συμπτωματολογίας (Μην βασίζεστε μόνο στα λεγόμενα του ασθενή σχετικά με την ύπαρξη ή μη αυτοκτονικού ιδεασμού)
• Βελτίωση των σχέσεων μεταξύ προσωπικού-ασθενών
• Βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ του προσωπικού για αναγνώριση συμπτωμάτων
• Αναμονή για σταθερές, σημαντικές και αξιόπιστες αλλαγές στις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές του ασθενούς πριν χαλαρώσουν οι προφυλάξεις
• Συλλογή συμπληρωματικών πληροφοριών από το περιβάλλον του ασθενούς
• Δημιουργία ενός περιβάλλοντος νοσηλείας χωρίς καμία πρόσβαση σε μέσα που μπορεί να χρησιμοποιήσει ο ασθενής για να θέσει τέλος στη ζωή του. Διασφάλιση τακτικού ελέγχου από θανατηφόρα μέσα εντός της μονάδας υγείας
• Διασφάλιση της καλύτερης ψυχικής υγείας του ασθενούς πριν το εξιτήριό του από τη μονάδα νοσηλείας
• Ομαλή μετάβαση του ασθενούς σε εξωνοσοκομειακές μονάδες περίθαλψης

Δελτίο Τύπου_Ενδονοσοκομειακές Αυτοκτονίες_12-6-2015(1)

Κέντρο για τη Πρόληψη της Αυτοκτονίας
Καρύδη Κωνσταντίνα, Ψυχολόγος MSc

Σύντομη Αναφορά του Εθνικού Αντιπροσώπου στο Ενημερωτικό Δελτίο της Διεθνούς Ένωσης για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας

IASP updateΔιαβάστε ολόκληρο το Ενημερωτικό Δελτίο εδώ IASP_NB_JUNE_2015

176 πυροβόλα όπλα χρησιμοποιήθηκαν σε αυτοκτονίες από το 2013 μέχρι σήμερα

Περισσότερα από 176 πυροβόλα όπλα έχουν χρησιμοποιηθεί για αντίστοιχο αριθμό αυτοκτονιών στη χώρα από το 2013 (σύμφωνα με τα στοιχεία του Δικτύου Πληροφόρησης του Κέντρου για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, τα οποία επισημαίνεται ότι δεν αποτελούν πλήρη καταγραφή). Ο αυτοπυροβολισμός αποτελεί τη 2η συχνότερη μέθοδο αυτοκτονίας (μετά τον απαγχονισμό), γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη λήψη στοχευμένων μέτρων για τον περιορισμό της πρόσβασης στο συγκεκριμένο θανατηφόρο μέσο.
Στον παρακάτω πίνακα, η ποσοστιαία αναλογία των αυτοκτονιών με αυτοπυροβολισμό σε σχέση με το συνολικό αριθμό αυτοκτονιών:

Graph 1Περισσότερες αυτοκτονίες με τη χρήση πυροβόλων όπλων πραγματοποιούνται από άνδρες παραγωγικών ηλικιών όπως φαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα.

graph 2Οι περισσότερες αυτοκτονίες με πυροβόλα όπλα έχουν καταγραφεί από την ΚΛΙΜΑΚΑ στις Περιφέρειες Κρήτης, Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης και στη Δυτική Ελλάδα.

graph 3

Ο περιορισμός της πρόσβασης στα θανατηφόρα μέσα και ειδικότερα η ελαχιστοποίηση της οπλοκατοχής έχει τις ισχυρότερες ενδείξεις αποτελεσματικότητας στην ανάπτυξη στρατηγικών πρόληψης της αυτοκτονίας. Ο δείκτης θνησιμότητας των αποπειρών αυτοκτονίας με πυροβόλο όπλο ξεπερνά το 85% και δεδομένης της ενυπάρχουσας αμφιθυμίας σε κάθε αυτοκτονικό άτομο, η διαθεσιμότητα του όπλου είναι ζωτικής σημασίας.
Σ’ αυτόν τον άξονα η ευαισθητοποίηση του πληθυσμού σχετικά με την οπλοκατοχή και ειδικότερα των κυνηγετικών συλλόγων καθώς και των επαγγελματικών ομάδων που φέρουν και κατέχουν όπλο (αστυνομία, ένοπλες δυνάμεις κ.λπ.) αποτελεί βασικό πεδίο ανάπτυξης στοχευμένων δράσεων πρόληψης της αυτοκτονίας.

Δελτίο Τύπου_Αυτοκτονίες & Πυροβόλα Όπλα_5-6-2015