10 Σεπτεμβρίου 2015: Παγκόσμια Ημέρα για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας

95% των αυτοκτονιών θα μπορούσαν να έχουν προληφθεί

Σύμφωνα με την πρόσφατη Έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας («Suicide Prevention: A Global Imperative», WHO, 2014) περισσότεροι από 800.000 άνθρωποι αυτοκτονούν ετησίως σε όλο τον κόσμο.
Στην έκθεση επισημαίνεται ότι η εν λόγω εκτίμηση είναι συντηρητική και δεν αποδίδει τις συνολικές διαστάσεις του προβλήματος, δεδομένου του στίγματος που συνδέεται με την αυτοκτονία, της έλλειψης αξιόπιστων διαδικασιών καταγραφής των αυτοκτονιών, αλλά και των θρησκευτικών ή νομικών κυρώσεων που ισχύουν σε κάποιες χώρες σχετικά με την αυτοκτονία.
Η υποκαταγραφή των αυτοκτονιών θεωρείται δεδομένη και στην Ελλάδα. Μπορεί να περιοριζόμαστε στις επίσημες καταγραφές των αυτοκτονιών και ο ακριβής αριθμός να μην είναι γνωστός, γνωρίζουμε όμως πολύ καλά ότι κάθε αυτοκτονία είναι μία τραγική απώλεια ζωής. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς τον ακραίο ψυχολογικό πόνο που οδηγεί στην απόφαση ότι η αυτοκτονία είναι η μόνη επιλογή.
Το θέμα της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, πρωτοβουλία της Διεθνούς Ένωσης για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, είναι «Πρόληψη της Αυτοκτονίας: Προσεγγίζοντας και Σώζοντας Ζωές», αναδεικνύοντας το σημαντικό ρόλο όλων, ατόμων και υπηρεσιών, φορέων και συστημάτων στην πρόληψη της αυτοκτονίας.

Διαβάστε την συνέχεια του Ενημερωτικού Δελτίου εδώ

 

Ανακοίνωση_Αυτοκτονίες στα Νοσοκομεία

Τον έσωσαν από αυτοκτονία, τον πήγαν στο νοσοκομείο και έπεσε από το παράθυρο!

Η είδηση στο διαδίκτυο πήρε γρήγορα μεγάλες διαστάσεις άλλωστε, έχει εμπορικό τίτλο… Ωστόσο, αναδεικνύεται, για ακόμη μία φορά, η απουσία εκείνων των απαραίτητων κατευθύνσεων και μέτρων, τα οποία θα συντελούσαν στην προστασία της ανθρώπινης ζωής και στην αποτροπή του θανάτου νοσηλευομένων ασθενών.

Έχουμε επανειλημμένα επισημάνει ότι η υιοθέτηση βασικών μέτρων και στρατηγικών χαμηλού κόστους στο πεδίο της πρόληψης της αυτοκτονίας, ιδιαίτερα εντός νοσηλευτικών ιδρυμάτων, δύναται να έχει σημαντικά σωτήρια αποτελέσματα αποτρέποντας την επανάληψη περιστατικών αυτοκτονίας. Είναι σαφές, σύμφωνα και με την επιστημονική μας γνώση και εμπειρία, ότι υπάρχουν άμεσες και αποτελεσματικές παρεμβάσεις οι οποίες μπορούν λειτουργήσουν καταλυτικά στην αύξηση του επιπέδου ασφάλειας των μονάδων υγείας και στην πρόληψη της αυτοκτονίας νοσηλευομένων ασθενών, μέσω της διαμόρφωσης ειδικών συνθηκών νοσηλείας καθώς και τη σχετική εκπαίδευση του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού.

Η υιοθέτηση και εφαρμογή συγκεκριμένων διαδικασιών κατά την εισαγωγή σε νοσοκομείο όχι μόνο μετά από απόπειρα αυτοκτονίας, αλλά οποιουδήποτε ατόμου με ιστορικό αυτοκτονικότητας, μπορούν να διασφαλίσουν την προστασία της ζωής. Η λήψη, για παράδειγμα, ενός πλήρους και λεπτομερούς ιατρικού ιστορικού, η συλλογή επιπλέον πληροφοριών από τους οικείους και η ορθή αξιολόγησή τους αποτελούν προαπαιτούμενο της ορθής διαδικασίας. Παράλληλα, οι οικείοι ή/και το οικογενειακό περιβάλλον θα πρέπει να λάβουν σαφή ενημέρωση σχετικά με την κρισιμότητα της κατάστασης του ασθενούς.

Η δημιουργία ενός περιβάλλοντος νοσηλείας χωρίς καμία πρόσβαση σε μέσα που μπορεί να χρησιμοποιήσει ο ασθενής για να θέσει τέλος στη ζωή του καθώς και η διεξαγωγή σχετικού τακτικού ελέγχου, σε συνδυασμό με την παρακολούθηση της συμπεριφορικής συμπτωματολογίας του ασθενούς, στο πλαίσιο της ανάπτυξης ενός περιβάλλοντος εμπιστοσύνης μεταξύ του ασθενούς και του ιατρικού – νοσηλευτικού προσωπικού, αποτελούν συγκεκριμένες παρεμβάσεις στην κατεύθυνση της δημιουργίας μίας στρατηγικής ασφαλείας για τον αυτοκτονικό ασθενή. Υπ’ αυτό το πρίσμα, απαιτείται η αντίστοιχη εκπαίδευση του προσωπικού, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις εξειδικευμένες ανάγκες κάθε νοσηλευτικού ιδρύματος και των στελεχών του.

Τέλος, είναι κρίσιμη η άμεση παραπομπή του ασθενούς σε εξωνοσοκομειακές μονάδες περίθαλψης κατά την έξοδό του από το νοσοκομείο και η διασφάλιση της συνέχισης της εξειδικευμένης και εξατομικευμένης φροντίδας και θεραπείας του.

Προσεγγίζοντας το συγκεκριμένο θέμα, πρέπει να λάβουμε υπόψη μας τις αντιστάσεις των μονάδων υγείας καθότι οι θάνατοι από αυτοκτονία εντός των νοσηλευτικών ιδρυμάτων εμπεριέχουν ευθύνες τόσο για το προσωπικό όσο και για τους φορείς χάραξης πολιτικών στρατηγικών. Έχοντας, πολλαπλά, τονίσει ότι η αυτοκτονία μέσα σε ένα νοσοκομείο, αποτελεί απαράδεκτο γεγονός για την ιατρική κοινότητα και τους ευρύτερους συντελεστές του συστήματος υγείας, πιστεύουμε πως η πρόληψη της αυτοκτονίας θα έπρεπε να αποτελεί κύριο καθήκον των μονάδων υγείας και των νοσηλευτικών ιδρυμάτων.

Η αυτοκτονία δεν είναι ένα μοιραίο γεγονός, μπορεί να προληφθεί. Σε αυτή τη βάση, χωρίς κόστος, αλλά με σαφή συναίσθηση της ευθύνης των ειδικών, των αρχών και τελικά, της κοινωνίας, απαιτείται η ανάληψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών για την υλοποίηση ουσιαστικών παρεμβάσεων προστασίας της ανθρώπινης ζωής.

 

Αυτοκτονίες σε Στρατόπεδα

Οι 2 αυτοκτονίες της περασμένης εβδομάδας μέσα σε χώρους στρατοπέδων αναδεικνύουν για ακόμη μία φορά την καταλυτική απουσία σαφών και αυτονόητων μέτρων, η ύπαρξη των οποίων θα μπορούσε να σώσει ζωές.
Η ΚΛΙΜΑΚΑ, έχει επανειλημμένα επισημάνει την απουσία ενός σαφούς πλαισίου υποστήριξης των στελεχών του στρατού και των στρατευσίμων, καθώς και της συνεπαγόμενης δυνατότητας τους οπλοφορίας και οπλοχρησίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Δικτύου Πληροφόρησης του Κέντρου για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας εντός χώρων στρατοπέδου έχουν πραγματοποιηθεί, από το 2012, 8 αυτοκτονίες, 7 από τις οποίες με αυτοπυροβολισμό και 1 με απαγχονισμό.
Η άμεση επικαιροποίηση του πλαισίου ψυχιατρικής και ψυχολογικής αξιολόγησης των στελεχών του στρατού και των στρατευσίμων καθώς και η επανάληψη των σχετικών διαδικασιών ανά τακτά χρονικά διαστήματα, προκειμένου να διασφαλισθεί ότι διαθέτουν έναν ικανοποιητικό βαθμό ψυχικής σταθερότητας και ανθεκτικότητας, αποτελούν προτεινόμενα μέτρα με άμεσα αποτελέσματα. Το Κέντρο για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας επανειλημμένα έχει προτείνει συγκεκριμένες παρεμβάσεις σ’ αυτήν την κατεύθυνση, ενώ, παράλληλα, έχουν συγγραφεί και εκδοθεί δύο εγχειρίδια για την πρόληψη της αυτοκτονίας, απευθυνόμενα στα σώματα ασφαλείας και στρατού.
Ένας δεύτερος άξονας άμεσης παρέμβασης που εμφαίνεται, για μία ακόμη φορά, από την αυτοκτονία εντός των στρατοπέδων είναι η ανυπαρξία έστω των ελάχιστων μέτρων και προδιαγραφών προφύλαξης και ασφάλειας, όπως για παράδειγμα η υποκατάσταση της σκοπιάς από κάμερες, όπως αντίστοιχα συμβαίνει στα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη.
Επιπρόσθετα, μετά από περιστατικά αυτοκτονίας, κρίνεται σκόπιμη η διεξαγωγή ψυχολογικών αυτοψιών προκειμένου όχι μόνο να υποστηριχθούν οι οικογένειες, οι οικείοι και το στρατιωτικό (και μη) περιβάλλον του αυτόχειρα, αλλά και να αναδειχθούν εκείνες οι ελλείψεις, αδυναμίες ή παρεμβάσεις, η αντιμετώπιση και υλοποίηση των οποίων θα μπορούσαν να λειτουργήσουν προληπτικά.
Στο 1018 – Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία έχουμε δεχθεί αρκετές κλήσεις στρατευσίμων, κυρίως, οι οποίοι αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στην υποχρεωτική στρατιωτική τους θητεία. Σ’ αυτήν την κατεύθυνση, επιβάλλεται η διεύρυνση και η πλήρης αναγνώριση του δικαιώματος στην αντίρρηση συνείδησης και την ισότιμη εναλλακτική κοινωνική υπηρεσία σύμφωνα με τα Ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα χωρίς περιορισμούς και εμπόδια
Η αυτοκτονία δεν είναι ένα μοιραίο γεγονός, μπορεί να προληφθεί. Σε αυτή τη βάση, χωρίς κόστος, αλλά με σαφή συναίσθηση της ευθύνης των ειδικών, των αρχών και τελικά, της κοινωνίας, απαιτείται η ανάληψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών για την υλοποίηση ουσιαστικών παρεμβάσεων προστασίας της ανθρώπινης ζωής.
Επικοινωνία: Όλγα Θεοδωρικάκου
210- 34 17 162
central@klimaka.org.gr
help@suicide-help.gr

ΚΛΙΜΑΚΑ_Ανακοίνωση_Αυτοκτονίες_Στρατός_10-8-2015

Οι ιατροί ως ομάδα υψηλού κινδύνου για αυτοκτονία

Οι αυτοκτονίες των ιατρών δεν αποτελούν ένα νέο φαινόμενο. Οι γιατροί αποτελούν μια επαγγελματική ομάδα με υψηλούς δείκτες αυτοκτονίας όπως καταδεικνύεται από αρκετές έρευνες. Πιο συγκεκριμένα, σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο Ηνωμένο βασίλειο βρέθηκε ότι οι δείκτες αυτοκτονίας ήταν διπλάσιοι για τις γυναίκες ιατρούς σε σχέση με τις γυναίκες του υπόλοιπου πληθυσμού. Για τους άντρες ιατρούς οι δείκτες ήταν χαμηλότεροι σε σχέση με τους άντρες του υπόλοιπου πληθυσμού. Συνολικά, ο κίνδυνος για αυτοκτονία μεταξύ αντρών και γυναικών ιατρών ήταν σχεδόν ίσος (γεγονός που έρχεται σε αντίθεση με τα δεδομένα του γενικού πληθυσμού, όπου οι δείκτες αυτοκτονίας στους άντρες είναι πολύ πιο αυξημένοι σε σχέση με τις γυναίκες). Το κύριο μέσο αυτοκτονίας για τις γυναίκες ήταν η δηλητηρίαση από φαρμακευτικά σκευάσματα ενώ, αναφορικά με τις ειδικότητες η συχνότητα των αυτοκτονιών ήταν μεγαλύτερη για αναισθησιολόγους, ψυχίατρους και τους γενικούς παθολόγους. Έρευνες από άλλα κράτη έχουν καταδείξει ότι πιο αυξημένο κίνδυνο σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό διατρέχουν και οι άντρες ιατροί (παρόλο που και πάλι ο κίνδυνος για τις γυναίκες εμφανίζεται πιο αυξημένος). Στην Ελλάδα, τα τελευταία 2 χρόνια (2013, 2014) έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 4 αυτοκτονίες γιατρών (3 άνδρες και 1 γυναίκα), σε παραγωγική ηλικία, ενώ οι μέθοδοι που χρησιμοποίησαν ήταν δηλητηρίαση (2) και ακολουθούν η πτώση και ο απαγχονισμός.
Πολλοί από τους παράγοντες κινδύνου για αυτοκτονία στους ιατρούς ταυτίζονται με τους παράγοντες του γενικού πληθυσμού. Οι παράγοντες αυτοί συμπεριλαμβάνουν την μοναχική διαβίωση, την κατάθλιψη, τη χρήση ουσιών και την ύπαρξη σωματικής ασθένειας. Επιπλέον, κάποια χαρακτηριστικά προσωπικότητας που ευνοούν την εκδήλωση καταθλιπτικής συμπτωματολογίας ίσως είναι πιο συχνά στα άτομα που σπουδάζουν στην Ιατρική, όπως για παράδειγμα κάποια ψυχαναγκαστικά στοιχεία, επικριτικότητα και ενοχικότητα. Σε συνδυασμό με τα ανωτέρω, η εύκολη πρόσβαση σε θανατηφόρα μέσα, οι στρεσογόνοι παράγοντες του επαγγέλματος και η ντροπή στην αναζήτηση βοήθειας μπορεί να καθιστούν αυτή την επαγγελματική ομάδα πιο ευάλωτη στην αυτοκτονία.
Ειδικά για τις γυναίκες αναφέρεται ότι τρεις ακόμη παράγοντες μπορεί να δρουν επιβαρυντικά. Έχει προταθεί ότι για τις γυναίκες η αμοιβαία υποστήριξη και η ενσυναίσθηση αποτελούν σημαντικά στοιχεία για την κοινωνικοποίηση και την ανάπτυξη ικανοποιητικών σχέσεων αλλά έρχονται σε σύγκρουση με τον ανταγωνισμό και την αποστασιοποίηση που παραδοσιακά σχετίζονται με το επάγγελμα του ιατρού. Δεύτερον, οι βάρδιες και οι εφημερίες που περιλαμβάνει το ενλόγω επάγγελμα μπορεί να δρουν ακόμα πιο επιβαρυντικά για τις γιατρούς που έχουν οικογένεια και έχουν αναλάβει την φροντίδα τέκνων (ιδιαίτερα αν είναι ανήλικα). Επιπλέον, στον γενικό πληθυσμό οι γυναίκες κάνουν πιο πολλές απόπειρες αυτοκτονίας απ’ ότι οι άντρες. Οι γυναίκες γιατροί όμως διαθέτουν περισσότερες γνώσεις σχετικά με την θανατηφόρο δυνατότητα των μέσων και πιο εύκολη πρόσβαση σε αυτά αυξάνοντας τις πιθανότητες να αποβεί θανατηφόρα μια απόπειρα (συγκρινόμενες με τις γυναίκες του γενικού πληθυσμού).
Στο Κέντρο Πρόληψης της Αυτοκτονίας της ΚΛΙΜΑΚΑ έχει απευθυνθεί ένας σημαντικός αριθμός ατόμων ή συγγενών αυτών που ανήκουν στην συγκεκριμένη επαγγελματική ομάδα και συχνά ερχόμαστε αντιμέτωποι με το στίγμα και την ντροπή που βιώνουν όταν χρειάζεται να αναζητήσουν βοήθεια. Ένα μέρος των ενεργειών πρόληψης θα πρέπει να αφορά την ευαισθητοποίηση και την εκπαίδευση των ιατρών έτσι ώστε να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν ανησυχητικά σημάδια τόσο στον εαυτό τους όσο και σε συναδέλφους. Κάτι τέτοιο θα είχε βέβαια και δευτερογενή οφέλη στην καλύτερη ανίχνευση της αυτοκτονικότητας και στους ίδιους τους ασθενείς τους. Ακόμα και κατά τη διάρκεια της φοίτησης θα πρέπει να ενισχυθεί η προαγωγή της αυτοφροντίδας και η άρση του στίγματος στην αναζήτηση βοήθειας από μια επαγγελματική ομάδα που συχνά «αυτοθεραπεύεται» και βιώνει οδυνηρά συναισθήματα όταν καταρρίπτεται η «παντοδυναμία».

Πάνω από 20 αυτοκτονίες στα νοσοκομεία τα τελευταία 3 χρόνια

ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΕΣ

20 αυτοκτονίες από το 2012 μέχρι σήμερα, οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί μέσα σε νοσοκομειακές μονάδες, έχουν καταγραφεί από το Δίκτυο Πληροφόρησης του Κέντρου για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας. Επισημαίνεται ότι μόνο το 2015 έχουν καταγραφεί 6 αυτοκτονίες σε νοσοκομεία, ενώ για το σύνολο του προηγούμενου έτους είχαν καταγραφεί 7 και για το 2013 –σύνολο έτους- 6 αυτοκτονίες.
Οι αυτοκτονίες εντός νοσηλευτικών ιδρυμάτων σε παγκόσμια κλίμακα υπολογίζονται σε 1-5% επί των συνολικών αυτοκτονιών, ενώ ένας ψυχιατρικός νοσηλευτής υπολογίζεται πως θα βιώσει μια τέτοια αυτοκτονία κατά μέσο όρο κάθε 2 ½ χρόνια. Επιπλέον, τα άτομα που νοσηλεύονται μετά από απόπειρα διατρέχουν πολύ υψηλό κίνδυνο να επιχειρήσουν ξανά να βάλουν τέρμα στη ζωή τους, και γι’ αυτό επιβάλλεται, τόσο εντός της νοσηλευτικής μονάδας να λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα, όσο και μετά το εξιτήριο να διασφαλιστεί η αποτροπή τέτοιων φαινομένων. Τι συμβαίνει όμως στις περιπτώσεις όπου κάποιο άτομο νοσηλεύεται μετά από απόπειρα και εντός του χώρου νοσηλείας αυτοκτονεί;
Δεδομένου ότι στη χώρα μας το έχουν καταγραφεί 20 αυτοκτονίες – τα τελευταία 3 ½ χρόνια- εντός των γενικών και ψυχιατρικών νοσοκομείων, απαιτείται η άμεση ενεργοποίηση των αρμοδίως εμπλεκόμενων επαγγελματιών (ιατρούς, νοσηλευτές, διοικητές κ.λπ.) προκειμένου να επιτευχθεί η ελαχιστοποίηση των πιθανοτήτων αυτοκτονίας τόσο εντός του νοσοκομείου όσο και σύντομα μετά το εξιτήριο του ασθενούς. Επισημαίνεται, άλλωστε, ότι σύμφωνα με την Επιτροπή για τη Διαπίστευση των Οργανισμών Υγείας (JCAHO) η κύρια αιτία της ενδονοσοκομειακής αυτοκτονίας είναι η αποτυχία της κλινικής αξιολόγησης, ενώ σχετικές μελέτες αναδεικνύουν ότι σε 60% των αυτοκτονιών δεν αξιολογήθηκε κατάλληλα ο κίνδυνος και δεν ελήφθησαν τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα.
To Κέντρο για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας έχει επανειλημμένα προτείνει την υλοποίηση άμεσων παρεμβάσεων τόσο στους νοσοκομειακούς χώρους όσο και αναφορικά με την εξειδίκευση της εκπαίδευσης και της ευαισθητοποίησης των επαγγελματιών στα νοσοκομεία. Άλλωστε, η εμπειρία μας αποδεικνύει ότι η εκπαίδευση ειδικών επαγγελματικών ομάδων στην ανάπτυξη και εφαρμογή μηχανισμών πρόληψη της αυτοκτονίας λειτουργεί ιδιαίτερα αποτελεσματικά. (Η ΚΛΙΜΑΚΑ υλοποιεί αντίστοιχες εκπαιδεύσεις για την πρόληψη της αυτοκτονίας στην αστυνομία, σωφρονιστικούς υπαλλήλους, εκπαιδευτικούς κ.λπ.). Ανεξαρτήτως των κοινωνικών και οικονομικών διαστάσεων των αυτοκτονιών και των αποπειρών στα νοσοκομεία, η διασφάλιση της ζωής των ασθενών αποτελεί βασική απαίτηση ενός αξιοπρεπούς συστήματος δημόσιας υγείας.
Στον παρακάτω πίνακα διαφαίνεται η αυξητική τάση των ενδονοσοκομειακών αυτοκτονιών από το 2012 μέχρι σήμερα:

4ετία ποσοστάΟι επίσημες καταγραφές δεν αποτυπώνουν τον ακριβή χώρο αυτοκτονίας (π.χ. νοσοκομεία), ενώ, παράλληλα, δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία για τις αυτοκτονίες που πραγματοποιούνται αμέσως μετά το εξιτήριο ή στο κρίσιμο διάστημα των 15 ημερών μετά τη νοσηλεία ή μετά τη γνωμάτευση ότι το άτομο δεν χρήζει νοσηλείας.
Επισημαίνεται ότι οι αναφερόμενες ενδονοσοκομειακές αυτοκτονίες αφορούν το σύνολο των περιφερειών, ενώ, σκοπίμως δεν γίνεται αναφορά στις συγκεκριμένες νοσηλευτικές μονάδες. Παρακάτω εμφανίζονται ανά περιφέρειες οι μονάδες υγείας με ενδονοσοκομειακές αυτοκτονίες στο σύνολο της χρονικής περιόδου.

περιφέρειες ποσοστά

Η κύρια μέθοδος είναι η πτώση, ενώ ακολουθούν ο απαγχονισμός, ο αυτοπυροβολισμός και τέλος η δηλητηρίαση. Η πλειοψηφία των αυτοκτονιών πραγματοποιήθηκε σε γενικά νοσοκομεία (Ν= 18) και ακολουθούν τα ψυχιατρικά (Ν=2).
Πίνακας ΙΙΙ: Μέθοδος- Γενικά νοσοκομεία (2012-2015 έως 10/6/2015)

Πίνακας ΙV: Μέθοδος – Ψυχιατρικά νοσοκομεία (2012-2015 έως 10/6/2015)

Γενικά Νοσοκομεία

 

Ψυχιατρικά Νοσοκομεία

Ενδεικτικές Συστάσεις για πρόληψη της αυτοκτονίας σε νοσηλευόμενους ασθενείς
• Σαφής και αυστηρή αξιολόγηση κινδύνου
• 24ωρη, στενή παρακολούθηση ασθενών (ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δίνεται στις 2 πρώτες εβδομάδες μετά την εισαγωγή στη μονάδα, όπως επίσης και κατά τη διάρκεια της νύχτας)
• Καλύτερη παρακολούθηση συμπεριφορικής συμπτωματολογίας (Μην βασίζεστε μόνο στα λεγόμενα του ασθενή σχετικά με την ύπαρξη ή μη αυτοκτονικού ιδεασμού)
• Βελτίωση των σχέσεων μεταξύ προσωπικού-ασθενών
• Βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ του προσωπικού για αναγνώριση συμπτωμάτων
• Αναμονή για σταθερές, σημαντικές και αξιόπιστες αλλαγές στις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις συμπεριφορές του ασθενούς πριν χαλαρώσουν οι προφυλάξεις
• Συλλογή συμπληρωματικών πληροφοριών από το περιβάλλον του ασθενούς
• Δημιουργία ενός περιβάλλοντος νοσηλείας χωρίς καμία πρόσβαση σε μέσα που μπορεί να χρησιμοποιήσει ο ασθενής για να θέσει τέλος στη ζωή του. Διασφάλιση τακτικού ελέγχου από θανατηφόρα μέσα εντός της μονάδας υγείας
• Διασφάλιση της καλύτερης ψυχικής υγείας του ασθενούς πριν το εξιτήριό του από τη μονάδα νοσηλείας
• Ομαλή μετάβαση του ασθενούς σε εξωνοσοκομειακές μονάδες περίθαλψης

Δελτίο Τύπου_Ενδονοσοκομειακές Αυτοκτονίες_12-6-2015(1)

Κέντρο για τη Πρόληψη της Αυτοκτονίας
Καρύδη Κωνσταντίνα, Ψυχολόγος MSc

Σύντομη Αναφορά του Εθνικού Αντιπροσώπου στο Ενημερωτικό Δελτίο της Διεθνούς Ένωσης για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας

IASP updateΔιαβάστε ολόκληρο το Ενημερωτικό Δελτίο εδώ IASP_NB_JUNE_2015

176 πυροβόλα όπλα χρησιμοποιήθηκαν σε αυτοκτονίες από το 2013 μέχρι σήμερα

Περισσότερα από 176 πυροβόλα όπλα έχουν χρησιμοποιηθεί για αντίστοιχο αριθμό αυτοκτονιών στη χώρα από το 2013 (σύμφωνα με τα στοιχεία του Δικτύου Πληροφόρησης του Κέντρου για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, τα οποία επισημαίνεται ότι δεν αποτελούν πλήρη καταγραφή). Ο αυτοπυροβολισμός αποτελεί τη 2η συχνότερη μέθοδο αυτοκτονίας (μετά τον απαγχονισμό), γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη λήψη στοχευμένων μέτρων για τον περιορισμό της πρόσβασης στο συγκεκριμένο θανατηφόρο μέσο.
Στον παρακάτω πίνακα, η ποσοστιαία αναλογία των αυτοκτονιών με αυτοπυροβολισμό σε σχέση με το συνολικό αριθμό αυτοκτονιών:

Graph 1Περισσότερες αυτοκτονίες με τη χρήση πυροβόλων όπλων πραγματοποιούνται από άνδρες παραγωγικών ηλικιών όπως φαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα.

graph 2Οι περισσότερες αυτοκτονίες με πυροβόλα όπλα έχουν καταγραφεί από την ΚΛΙΜΑΚΑ στις Περιφέρειες Κρήτης, Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης και στη Δυτική Ελλάδα.

graph 3

Ο περιορισμός της πρόσβασης στα θανατηφόρα μέσα και ειδικότερα η ελαχιστοποίηση της οπλοκατοχής έχει τις ισχυρότερες ενδείξεις αποτελεσματικότητας στην ανάπτυξη στρατηγικών πρόληψης της αυτοκτονίας. Ο δείκτης θνησιμότητας των αποπειρών αυτοκτονίας με πυροβόλο όπλο ξεπερνά το 85% και δεδομένης της ενυπάρχουσας αμφιθυμίας σε κάθε αυτοκτονικό άτομο, η διαθεσιμότητα του όπλου είναι ζωτικής σημασίας.
Σ’ αυτόν τον άξονα η ευαισθητοποίηση του πληθυσμού σχετικά με την οπλοκατοχή και ειδικότερα των κυνηγετικών συλλόγων καθώς και των επαγγελματικών ομάδων που φέρουν και κατέχουν όπλο (αστυνομία, ένοπλες δυνάμεις κ.λπ.) αποτελεί βασικό πεδίο ανάπτυξης στοχευμένων δράσεων πρόληψης της αυτοκτονίας.

Δελτίο Τύπου_Αυτοκτονίες & Πυροβόλα Όπλα_5-6-2015

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: Αυτοκτονίες σε Σταθμούς Μετρό & Τρένων

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
28/05/2015

Αυτοκτονίες σε Σταθμούς Μετρό & Τρένων
«Κάποιος πήδηξε μπροστά από το τρένο μου, και άλλαξε για πάντα τη ζωή μου».

Διεθνείς έρευνες στο πεδίο των αυτοκασταστροφικών συμπεριφορών και της αυτοκτονικότητας, καταδεικνύουν ότι οι απόπειρες αυτοκτονίας και οι αυτοκτονίες που πραγματοποιούνται σε σταθμούς Μετρό και τρένων, εκτός της προφανούς απώλειας ζωής ή σωματικής και κλινικής βλάβης, έχουν σαφείς ψυχολογικές αλλά και κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις στις εταιρείες διαχείρισης μέσων μεταφοράς, στους εργαζόμενους και τους μάρτυρες του συμβάντος.

Ενδεικτικά, σύμφωνα με σχετική μελέτη, 16,3% των οδηγών που τραυμάτισαν ή σκότωσαν κάποιον παρουσίασαν διαταραχή μετατραυματικού στρες, κατάθλιψη ή άλλες αγχώδεις διαταραχές, ενώ 39,5% εμφάνιζαν συμπτωματολογία φοβικής αγχώδους διαταραχής ένα μήνα μετά το περιστατικό.

Στην Ελλάδα, έχουν πραγματοποιηθεί 11 αυτοκτονίες από το 2010 σε σταθμούς του μετρό, του ηλεκτρικού σιδηροδρόμου και του προαστιακού (σύμφωνα με τις καταγραφές του Κέντρου για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας και τις σχετικές δημοσιεύσεις). Ανησυχητική είναι η διαπίστωση ότι, το πρώτο 5μηνο του 2015 έχουν καταγραφεί 3 αυτοκτονίες σε σταθμούς, ενώ αντίστοιχα 3 έχουν καταγραφεί για ολόκληρο το προηγούμενο έτος.

Επισημαίνεται ότι δεν περιλαμβάνονται απόπειρες αυτοκτονίας και αυτοκτονίες που δε δημοσιοποιήθηκαν.

Presentation1

Η πλειοψηφία των αυτοκτονιών έχουν πραγματοποιηθεί σε σταθμούς ΗΣΑΠ από άνδρες (σε αναλογία 10:1 σε σύγκριση με τις γυναίκες).

Presentation2

Δεδομένης της ευρείας δημοσιοποίησης που λαμβάνουν τα σχετικά περιστατικά αυτοκτονιών σε σταθμούς μετρό και τρένων, αλλά κυρίως της υπάρχουσας παγκόσμιας βιβλιογραφίας, η οποία αναδεικνύει ως τμήμα των βέλτιστων πρακτικών πρόληψης της αυτοκτονίας τις παρεμβάσεις στα εν λόγω σημεία, απαιτείται η εφαρμογή εκείνων των μέτρων τα οποία όχι μόνο θα λειτουργήσουν αποτρεπτικά αλλά θα συντελέσουν αποτελεσματικά στην ευαισθητοποίηση στο πεδίο της πρόληψης της αυτοκτονίας.
Ο περιορισμός της πρόσβασης σε σημεία υψηλής επικινδυνότητας, αποτελεί άλλωστε βασικό στοιχείο των ολιστικών στρατηγικών για την πρόληψη της αυτοκτονίας, με τις ισχυρότερες ενδείξεις αποτελεσματικότητας.
Αν και θεωρείται ικανοποιητική η εξαγγελία της ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ Α.Ε., σχετικά με το σύστημα θυρών επί των αποβάθρων που θα διαθέτει το Μετρό της Θεσσαλονίκης, επισημαίνεται ότι δεν έχουν εφαρμοσθεί αντίστοιχα προστατευτικά μέτρα τόσο στο Μετρό της Αθήνας όσο και στους σιδηροδρομικούς σταθμούς. Η σήμανση και η τοποθέτηση πινακίδων με σαφή αναφορά σε τηλεφωνικές γραμμές άμεσης βοήθειας, τα χαντάκια απορροής, τα πλέγματα κάθετης κίνησης, η αύξηση του φωτισμού αποτελούν ενδεικτικά φυσικά μέτρα αποτροπής των αποπειρών αυτοκτονίας και των αυτοκτονιών στους σταθμούς. Σε συνδυασμό με μη φυσικά μέτρα, όπως η παρουσία προσωπικού ασφαλείας, η μείωση της ταχύτητας των συρμών κατά την είσοδο στο σταθμό, και άλλες σχετικές παρεμβάσεις, μπορεί να επιτευχθεί η ουσιαστική πρόληψη των αυτοκτονιών που πραγματοποιούνται στους σταθμούς, με χαμηλό κόστος και άμεσα αποτελέσματα. Επιπρόσθετα, αυτού του τύπου οι χαμηλού κόστους παρεμβάσεις, έχουν επιπλέον οφέλη αναφορικά με τη μείωση των καθυστερήσεων, την πρόληψη ατυχημάτων ή κακόβουλων πράξεων καθώς και τη συνολική αποφυγή των επιπτώσεων σε επιβάτες και προσωπικό.
Κάθε αυτοκτονία είναι ένα τραγικό γεγονός με εκτεταμένες συνέπειες αλλά και ευθύνες. Είναι ένα θέμα που αφορά τις οικογένειες, τους φίλους, τις κοινότητες, τις κυβερνήσεις και πολλούς άλλους. Οι φορείς των μεταφορικών μέσων σταθερής τροχιάς δεν είναι απρόσβλητοι και δεν μπορούν να παραμένουν ανενεργοί.

Σ’ αυτό το βίντεο, ο Paul, οδηγός τρένου, μιλά για το συνταρακτικό αντίκτυπο μίας αυτοκτονίας. «Κάποιος πήδηξε μπροστά από το τρένο μου, και άλλαξε για πάντα τη ζωή μου».

__________________________________________________________________________
Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι ένας κοινωνικός φορέας, μη κυβερνητικός οργανισμός που ιδρύθηκε το 2000 και δραστηριοποιείται τόσο στην παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας όσο και στην υλοποίηση προγραμμάτων κοινωνικής ενσωμάτωσης αποκλεισμένων πληθυσμιακών ομάδων στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Σε ένα πρώτο επίπεδο οι δράσεις και τα προγράμματα του φορέα στοχεύουν στην πολύπλευρη ενδυνάμωση των κοινωνικά αποκλεισμένων στις κατευθύνσεις: της υιοθέτησης ενεργού ρόλου απέναντι στη ζωή, της υπεύθυνης διεκδίκησης των δικαιωμάτων, της σταδιακής αυτονόμησης και της ισότιμης ένταξης στον κοινωνικό ιστό.
Απώτεροι στόχοι των δράσεων του φορέα αποτελούν:
∙ Η ανάπτυξη του ανθρώπινου και κοινωνικού κεφαλαίου για την αντιμετώπιση του κοινωνικού αποκλεισμού.
∙ Η ισότητα των ευκαιριών πρόσβασης και απολαβής των κοινωνικών αγαθών
∙ Η προαγωγή της ψυχικής υγείας
∙ Η αύξηση της κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης
Η ΚΛΙΜΑΚΑ λειτουργεί από το 2007, τη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία με το νούμερο 1018. Η Γραμμή λειτουργεί σε εικοσιτετράωρη βάση, 7 ημέρες την εβδομάδα και δέχεται κλήσεις από κινητό ή σταθερό τηλέφωνο, από όλες τις περιοχές της Ελλάδας, με αστική χρέωση. Οι κλήσεις είναι ανώνυμες και εμπιστευτικές.
Απευθύνεται σε:
– Ανθρώπους που σκέφτονται να αυτοκτονήσουν
– Ανθρώπους που έχουν αποπειραθεί να αυτοκτονήσουν στο παρελθόν
– Ανθρώπους με αυτοκαταστροφική συμπεριφορά
– Ανθρώπους που βιώνουν την απώλεια ή ανησυχούν για κάποιο δικό τους άνθρωπο
Η Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία εντάσσεται από τον Απρίλιο του 2012 στο πλαίσιο του Κέντρου Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, το οποίο λειτουργεί από την ΚΛΙΜΑΚΑ, με την υποστήριξη του Υπουργείου Υγείας. Στο Κέντρο Ημέρας για την Πρόληψης της Αυτοκτονίας, ειδικά εκπαιδευμένοι, επαγγελματίες ψυχικής υγείας αναλαμβάνουν την θεραπευτική αντιμετώπιση ατόμων που έχουν εκδηλώσει αυτοκτονική συμπεριφορά. Επίσης, η ΚΛΙΜΑΚΑ αναπτύσσει ένα σύνολο δράσεων εκπαίδευσης, ενημέρωσης – ευαισθητοποίησης καθώς και ερευνητικό έργο, ενώ συμμετέχει, ως οργανωτικό μέλος, και εθνικός αντιπρόσωπος φορέας, στη Διεθνή Ένωση για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας (International Association for Suicide Prevention – IASP), φορέας ο οποίος αποτελεί το ανώτερο όργανο για την κατάρτιση στρατηγικών στον τομέα της πρόληψης αλλά και των ερευνητικών διαδικασιών, σε καθεστώς συνηγορίας με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

 

Το Τεστ Σημείων Wartegg στην Ελλάδα

Το WZT (Wartegg Zeichen Test) είναι ένα προβολικό τεστ προσωπικότητας χωρίς θεματική αναφορά. Στην Ελλάδα είναι πρακτικά άγνωστο αν και από δεκαετίες, στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, στην Λατινική Αμερική και στην Ιαπωνία θεωρείται ως ένα από τα πλέον δημοφιλή και διαδεδομένα τεστ. Ενδεχομένως αυτό να οφείλεται στο γεγονός, ότι ο επιστημονικός προσανατολισμός των ψυχολογικών τεστ στην Ελλάδα ήταν στραμμένος κυρίως προς τις αγγλοσαξωνικές χώρες, όπου το WZT για λόγους που δεν είναι του παρόντος, εφαρμόζεται ελάχιστα. Με την εισαγωγή του WZT στην χώρα μας φιλοδοξούμε να αλλάξουμε αυτήν την κατάσταση.
Το WZT ως διαγνωστικό εργαλείο
Tο Τεστ αποτελείται από οκτώ τετράγωνα και το κάθε ένα από αυτά περιέχει ένα μικρό σημείο. Το πρώτο τετράγωνο περιέχει μία τελεία, το δεύτερο μια κυματοειδή γραμμή κ.ο.κ.
Ο εξεταζόμενος καλείται με βάση το υπάρχον περιεχόμενο σε κάθε τετράγωνο να ζωγραφίσει κάτι. Μπορεί να ζωγραφίσει ότι θέλει και με όποια σειρά θέλει. Δεν αξιολογείται η ζωγραφική ικανότητα ούτε και ο χρόνος που θα χρειαστεί. Συνήθως η διάρκεια δεν υπερβαίνει τα 20 λεπτά. Το Τεστ μπορεί να εφαρμοσθεί τόσο ατομικά όσο και σε ομάδες. Εκτός από το φύλλο του Τεστ και ένα μολύβι δεν απαιτείται κάποιο πρόσθετο υλικό. Πρόκειται δηλαδή για ένα οικονομικό τεστ σε απαιτούμενο χρόνο και υλικό.
Κριτήρια αξιολόγησης του Τεστ
Η αξιολόγηση του Τεστ διενεργείται αφ’ ενός σε τυπικό επίπεδο, όπου εξετάζονται χαρακτηριστικά όπως η χωροταξική σύνθεση, το είδος της συμπερίληψης του αρχικού σημείου, χαρακτηριστικά των γραμμών κ.λπ. και αφ’ ετέρου στοιχεία που αφορούν στο περιεχόμενο, όπως το θέμα, η πρωτοτυπία ή η διακριτικότητα κ.λπ. σε σύγκριση με τις συνήθεις απεικονίσεις .
Πρωταρχικοί διαγνωστικοί στόχοι
Το Τεστ παρέχει ενδείξεις για βασικές λειτουργίες της δομής της προσωπικότητας όπως ένστικτα και έλεγχος, εξωστρέφεια / εσωστρέφεια, κοινωνικότητα, κυριαρχία συναισθήματος / λογικής, σχέση φαντασίας / πραγματικότητας, καθώς και αντιφάσεις και μονομέρειες που περιέχουν συγκρουσιακές καταστάσεις. Επίσης συνήθως αναδύεται η σημασία που έχουν για τον εξεταζόμενο σημαντικά υπαρξιακά θέματα και στάσεις ζωής. Σε ορισμένες περιπτώσεις τέλος, φέρει στην επιφάνεια πιθανές εγκεφαλικές βλάβες. Το Τεστ μπορεί μεν να μην προσφέρει μια ολοκληρωμένη και βέβαιη διάγνωση, αλλά η πληθώρα ισχυρών ενδείξεων και υποθέσεων που παρέχει διευκολύνουν σημαντικά μία περαιτέρω στοχευμένη έρευνα.
Η επιστημονική ομάδα της «Κλίμακα» έχοντας την ευκαιρία να αξιολογήσει ένα σημαντικό αριθμό περιπτώσεων που χρησιμοποιήθηκε το τεστ ως πρόσθετο εργαλείο, θεώρησε σκόπιμο να μεταφερθεί το τεστ στην Ελλάδα και δημιούργησε για τον σκοπό αυτό μια ομάδα που ανέλαβε να υλοποιήσει τις ενέργειες που απαιτούνται για την μεταφορά. Από τον εκδοτικό οίκο Hogrefe Verlag GmbH & Co. KG (Göttingen, Γερμανία) απέκτησε τα δικαιώματα για την έκδοση του φύλλου του τεστ στην Ελλάδα με τον τίτλο «Τεστ Σημείων Wartegg και στην συνέχεια η ομάδα ανέλαβε να εκπονήσει εγχειρίδια για την διενέργεια ερμηνεία και αξιολόγηση τεστ καθώς και το πρόγραμμα για την διενέργεια σεμιναρίων για την εκπαίδευση στην πρακτική εκπαίδευση στην διενέργεια και αξιολόγηση του τεστ.
Η ομάδα διενήργησε μια εκτεταμένη έρευνα κυρίως στην γερμανόφωνη βιβλιογραφία, έλαβε όμως υπ’ όψη και την κριτική αγγλόφωνη βιβλιογραφία ως προς τα προβολικά τεστ γενικά αλλά και ειδικά για το WZT. Διενήργησε πάνω από 400 τεστ στην Ελλάδα και δημιούργησε ένα κατάλληλο πλαίσιο ώστε να είναι δυνατή η ερμηνεία και αξιολόγηση του τεστ για τα ελληνικά δεδομένα. Αυτές οι εργασίες ολοκληρώνονται σύντομα και προγραμματίζεται η έναρξη των σεμιναρίων για ενδιαφερόμενους ειδικούς της ψυχοδιαγνωστικής. Το σεμινάριο προβλέπεται να έχει διάρκεια περίπου 50 ωρών και θα περιλαμβάνει την ερμηνεία και αξιολόγηση πραγματικών δεδομένων από τους εκπαιδευόμενους.

Αύξηση των αυτοκτονιών το 2013 σε σχέση με το 2012

Η  ανακοίνωση από την Ελληνική Στατιστική Αρχή των αιτιών θανάτου αναδεικνύει μία εκ νέου αύξηση των αυτοκτονιών στη χώρα για το έτος 2013, της τάξης του 5% σε σχέση με το αμέσως προηγούμενο έτος.
Συγκεκριμένα, ο αριθμός θανάτων από αυτοκτονίες, όπως αυτές χαρακτηρίστηκαν από τις Ιατροδικαστικές και Ανακριτικές αρχές, ανήλθε σε 533 το 2013, έναντι 508 το 2012.
Επισημαίνεται ότι αποτελεί τον υψηλότερο αριθμό θανάτων από αυτοκτονία που έχει καταγραφεί στην Ελλάδα, τα τελευταία 50 χρόνια (για τα οποία υπάρχει επίσημη καταγραφή), ενώ συγκριτικά με το έτος 2010, σημειώνεται αύξηση της τάξης του 41,4%.
Αυτοκτονίες ετών 2010-2013

2010: 377
2011: 477
2012: 508
2013: 533

Η Ελληνική Στατιστική Αρχή στη σχετική ανακοίνωση επισημαίνει ότι τα εν λόγω στοιχεία μπορεί να διαφοροποιούνται λόγω της ανάγκης χρονοβόρου έρευνας, θανάτων συνεπεία όψιμων αποτελεσμάτων απόπειρας αυτοκτονίας κ.α. Η ΚΛΙΜΑΚΑ έχει αναδείξει σταθερά το ζήτημα της υποκαταγραφής των θανάτων από αυτοκτονία, γεγονός το οποίο αποτελεί πάγια παραδοχή της επιστημονικής κοινότητας.
Εκτιμάται ότι στην πραγματικότητα οι αυτοκτονίες είναι πολύ περισσότερες αυτών που καταγράφονται ενώ δεν υπάρχουν καθόλου στοιχεία για τις μη θανατηφόρες απόπειρες, οι οποίες εκτιμάται ότι είναι 15 – 20 φορές περισσότερες των καταγεγραμμένων αυτοκτονιών. Επισημαίνεται ότι παγκοσμίως είναι δεδομένη η υποκαταγραφή των αυτοκτονιών, γεγονός το οποίο ισχύει σαφώς εντονότερα στη χώρα, λόγω των πολιτισμικών και κοινωνικών ιδιαιτεροτήτων. Η υποκαταγραφή αποδίδεται είτε στη δυσκολία να εξακριβωθεί ότι όντως υπήρχε αυτοκτονική πρόθεση (όπως στην περίπτωση ενός ατυχήματος), είτε σε κοινωνικούς, θρησκευτικούς και άλλους λόγους. Είναι γεγονός, λοιπόν, ότι οι θάνατοι από αυτοκτονία είναι πολύ περισσότεροι από τους επίσημα καταγεγραμμένους, ενώ δε θα πρέπει να παραβλέπονται οι επιπτώσεις τους στις ζωές αυτών που μένουν πίσω πενθώντας.
Οι 533 αυτοκτονίες που επίσημα καταγράφηκαν για το έτος 2013 σημαίνουν, επίσης, τουλάχιστον, 8.000 απόπειρες αυτοκτονίας το ίδιο έτος και 5500 άτομα που βιώνουν το πένθος μίας πρόωρης απώλειας ζωής, με σαφείς κοινωνικές, οικονομικές, ψυχικές συνέπειες στις ζωές τους.
Η πρόληψη της αυτοκτονίας και των αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών απαιτούν την ανάληψη στρατηγικών πρωτοβουλιών σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικής πολιτικής, της πολιτικής της υγείας, της εργασίας, προκειμένου η ελληνική κοινωνία να παρέμβει ουσιαστικά για την αποτροπή πρόωρων θανάτων, 90% των οποίων θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί.