ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: Αυτοκτονίες σε Σταθμούς Μετρό & Τρένων

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
28/05/2015

Αυτοκτονίες σε Σταθμούς Μετρό & Τρένων
«Κάποιος πήδηξε μπροστά από το τρένο μου, και άλλαξε για πάντα τη ζωή μου».

Διεθνείς έρευνες στο πεδίο των αυτοκασταστροφικών συμπεριφορών και της αυτοκτονικότητας, καταδεικνύουν ότι οι απόπειρες αυτοκτονίας και οι αυτοκτονίες που πραγματοποιούνται σε σταθμούς Μετρό και τρένων, εκτός της προφανούς απώλειας ζωής ή σωματικής και κλινικής βλάβης, έχουν σαφείς ψυχολογικές αλλά και κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις στις εταιρείες διαχείρισης μέσων μεταφοράς, στους εργαζόμενους και τους μάρτυρες του συμβάντος.

Ενδεικτικά, σύμφωνα με σχετική μελέτη, 16,3% των οδηγών που τραυμάτισαν ή σκότωσαν κάποιον παρουσίασαν διαταραχή μετατραυματικού στρες, κατάθλιψη ή άλλες αγχώδεις διαταραχές, ενώ 39,5% εμφάνιζαν συμπτωματολογία φοβικής αγχώδους διαταραχής ένα μήνα μετά το περιστατικό.

Στην Ελλάδα, έχουν πραγματοποιηθεί 11 αυτοκτονίες από το 2010 σε σταθμούς του μετρό, του ηλεκτρικού σιδηροδρόμου και του προαστιακού (σύμφωνα με τις καταγραφές του Κέντρου για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας και τις σχετικές δημοσιεύσεις). Ανησυχητική είναι η διαπίστωση ότι, το πρώτο 5μηνο του 2015 έχουν καταγραφεί 3 αυτοκτονίες σε σταθμούς, ενώ αντίστοιχα 3 έχουν καταγραφεί για ολόκληρο το προηγούμενο έτος.

Επισημαίνεται ότι δεν περιλαμβάνονται απόπειρες αυτοκτονίας και αυτοκτονίες που δε δημοσιοποιήθηκαν.

Presentation1

Η πλειοψηφία των αυτοκτονιών έχουν πραγματοποιηθεί σε σταθμούς ΗΣΑΠ από άνδρες (σε αναλογία 10:1 σε σύγκριση με τις γυναίκες).

Presentation2

Δεδομένης της ευρείας δημοσιοποίησης που λαμβάνουν τα σχετικά περιστατικά αυτοκτονιών σε σταθμούς μετρό και τρένων, αλλά κυρίως της υπάρχουσας παγκόσμιας βιβλιογραφίας, η οποία αναδεικνύει ως τμήμα των βέλτιστων πρακτικών πρόληψης της αυτοκτονίας τις παρεμβάσεις στα εν λόγω σημεία, απαιτείται η εφαρμογή εκείνων των μέτρων τα οποία όχι μόνο θα λειτουργήσουν αποτρεπτικά αλλά θα συντελέσουν αποτελεσματικά στην ευαισθητοποίηση στο πεδίο της πρόληψης της αυτοκτονίας.
Ο περιορισμός της πρόσβασης σε σημεία υψηλής επικινδυνότητας, αποτελεί άλλωστε βασικό στοιχείο των ολιστικών στρατηγικών για την πρόληψη της αυτοκτονίας, με τις ισχυρότερες ενδείξεις αποτελεσματικότητας.
Αν και θεωρείται ικανοποιητική η εξαγγελία της ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ Α.Ε., σχετικά με το σύστημα θυρών επί των αποβάθρων που θα διαθέτει το Μετρό της Θεσσαλονίκης, επισημαίνεται ότι δεν έχουν εφαρμοσθεί αντίστοιχα προστατευτικά μέτρα τόσο στο Μετρό της Αθήνας όσο και στους σιδηροδρομικούς σταθμούς. Η σήμανση και η τοποθέτηση πινακίδων με σαφή αναφορά σε τηλεφωνικές γραμμές άμεσης βοήθειας, τα χαντάκια απορροής, τα πλέγματα κάθετης κίνησης, η αύξηση του φωτισμού αποτελούν ενδεικτικά φυσικά μέτρα αποτροπής των αποπειρών αυτοκτονίας και των αυτοκτονιών στους σταθμούς. Σε συνδυασμό με μη φυσικά μέτρα, όπως η παρουσία προσωπικού ασφαλείας, η μείωση της ταχύτητας των συρμών κατά την είσοδο στο σταθμό, και άλλες σχετικές παρεμβάσεις, μπορεί να επιτευχθεί η ουσιαστική πρόληψη των αυτοκτονιών που πραγματοποιούνται στους σταθμούς, με χαμηλό κόστος και άμεσα αποτελέσματα. Επιπρόσθετα, αυτού του τύπου οι χαμηλού κόστους παρεμβάσεις, έχουν επιπλέον οφέλη αναφορικά με τη μείωση των καθυστερήσεων, την πρόληψη ατυχημάτων ή κακόβουλων πράξεων καθώς και τη συνολική αποφυγή των επιπτώσεων σε επιβάτες και προσωπικό.
Κάθε αυτοκτονία είναι ένα τραγικό γεγονός με εκτεταμένες συνέπειες αλλά και ευθύνες. Είναι ένα θέμα που αφορά τις οικογένειες, τους φίλους, τις κοινότητες, τις κυβερνήσεις και πολλούς άλλους. Οι φορείς των μεταφορικών μέσων σταθερής τροχιάς δεν είναι απρόσβλητοι και δεν μπορούν να παραμένουν ανενεργοί.

Σ’ αυτό το βίντεο, ο Paul, οδηγός τρένου, μιλά για το συνταρακτικό αντίκτυπο μίας αυτοκτονίας. «Κάποιος πήδηξε μπροστά από το τρένο μου, και άλλαξε για πάντα τη ζωή μου».

__________________________________________________________________________
Η ΚΛΙΜΑΚΑ είναι ένας κοινωνικός φορέας, μη κυβερνητικός οργανισμός που ιδρύθηκε το 2000 και δραστηριοποιείται τόσο στην παροχή υπηρεσιών ψυχικής υγείας όσο και στην υλοποίηση προγραμμάτων κοινωνικής ενσωμάτωσης αποκλεισμένων πληθυσμιακών ομάδων στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Σε ένα πρώτο επίπεδο οι δράσεις και τα προγράμματα του φορέα στοχεύουν στην πολύπλευρη ενδυνάμωση των κοινωνικά αποκλεισμένων στις κατευθύνσεις: της υιοθέτησης ενεργού ρόλου απέναντι στη ζωή, της υπεύθυνης διεκδίκησης των δικαιωμάτων, της σταδιακής αυτονόμησης και της ισότιμης ένταξης στον κοινωνικό ιστό.
Απώτεροι στόχοι των δράσεων του φορέα αποτελούν:
∙ Η ανάπτυξη του ανθρώπινου και κοινωνικού κεφαλαίου για την αντιμετώπιση του κοινωνικού αποκλεισμού.
∙ Η ισότητα των ευκαιριών πρόσβασης και απολαβής των κοινωνικών αγαθών
∙ Η προαγωγή της ψυχικής υγείας
∙ Η αύξηση της κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης
Η ΚΛΙΜΑΚΑ λειτουργεί από το 2007, τη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία με το νούμερο 1018. Η Γραμμή λειτουργεί σε εικοσιτετράωρη βάση, 7 ημέρες την εβδομάδα και δέχεται κλήσεις από κινητό ή σταθερό τηλέφωνο, από όλες τις περιοχές της Ελλάδας, με αστική χρέωση. Οι κλήσεις είναι ανώνυμες και εμπιστευτικές.
Απευθύνεται σε:
– Ανθρώπους που σκέφτονται να αυτοκτονήσουν
– Ανθρώπους που έχουν αποπειραθεί να αυτοκτονήσουν στο παρελθόν
– Ανθρώπους με αυτοκαταστροφική συμπεριφορά
– Ανθρώπους που βιώνουν την απώλεια ή ανησυχούν για κάποιο δικό τους άνθρωπο
Η Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία εντάσσεται από τον Απρίλιο του 2012 στο πλαίσιο του Κέντρου Ημέρας για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας, το οποίο λειτουργεί από την ΚΛΙΜΑΚΑ, με την υποστήριξη του Υπουργείου Υγείας. Στο Κέντρο Ημέρας για την Πρόληψης της Αυτοκτονίας, ειδικά εκπαιδευμένοι, επαγγελματίες ψυχικής υγείας αναλαμβάνουν την θεραπευτική αντιμετώπιση ατόμων που έχουν εκδηλώσει αυτοκτονική συμπεριφορά. Επίσης, η ΚΛΙΜΑΚΑ αναπτύσσει ένα σύνολο δράσεων εκπαίδευσης, ενημέρωσης – ευαισθητοποίησης καθώς και ερευνητικό έργο, ενώ συμμετέχει, ως οργανωτικό μέλος, και εθνικός αντιπρόσωπος φορέας, στη Διεθνή Ένωση για την Πρόληψη της Αυτοκτονίας (International Association for Suicide Prevention – IASP), φορέας ο οποίος αποτελεί το ανώτερο όργανο για την κατάρτιση στρατηγικών στον τομέα της πρόληψης αλλά και των ερευνητικών διαδικασιών, σε καθεστώς συνηγορίας με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

 

Το Τεστ Σημείων Wartegg στην Ελλάδα

Το WZT (Wartegg Zeichen Test) είναι ένα προβολικό τεστ προσωπικότητας χωρίς θεματική αναφορά. Στην Ελλάδα είναι πρακτικά άγνωστο αν και από δεκαετίες, στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, στην Λατινική Αμερική και στην Ιαπωνία θεωρείται ως ένα από τα πλέον δημοφιλή και διαδεδομένα τεστ. Ενδεχομένως αυτό να οφείλεται στο γεγονός, ότι ο επιστημονικός προσανατολισμός των ψυχολογικών τεστ στην Ελλάδα ήταν στραμμένος κυρίως προς τις αγγλοσαξωνικές χώρες, όπου το WZT για λόγους που δεν είναι του παρόντος, εφαρμόζεται ελάχιστα. Με την εισαγωγή του WZT στην χώρα μας φιλοδοξούμε να αλλάξουμε αυτήν την κατάσταση.
Το WZT ως διαγνωστικό εργαλείο
Tο Τεστ αποτελείται από οκτώ τετράγωνα και το κάθε ένα από αυτά περιέχει ένα μικρό σημείο. Το πρώτο τετράγωνο περιέχει μία τελεία, το δεύτερο μια κυματοειδή γραμμή κ.ο.κ.
Ο εξεταζόμενος καλείται με βάση το υπάρχον περιεχόμενο σε κάθε τετράγωνο να ζωγραφίσει κάτι. Μπορεί να ζωγραφίσει ότι θέλει και με όποια σειρά θέλει. Δεν αξιολογείται η ζωγραφική ικανότητα ούτε και ο χρόνος που θα χρειαστεί. Συνήθως η διάρκεια δεν υπερβαίνει τα 20 λεπτά. Το Τεστ μπορεί να εφαρμοσθεί τόσο ατομικά όσο και σε ομάδες. Εκτός από το φύλλο του Τεστ και ένα μολύβι δεν απαιτείται κάποιο πρόσθετο υλικό. Πρόκειται δηλαδή για ένα οικονομικό τεστ σε απαιτούμενο χρόνο και υλικό.
Κριτήρια αξιολόγησης του Τεστ
Η αξιολόγηση του Τεστ διενεργείται αφ’ ενός σε τυπικό επίπεδο, όπου εξετάζονται χαρακτηριστικά όπως η χωροταξική σύνθεση, το είδος της συμπερίληψης του αρχικού σημείου, χαρακτηριστικά των γραμμών κ.λπ. και αφ’ ετέρου στοιχεία που αφορούν στο περιεχόμενο, όπως το θέμα, η πρωτοτυπία ή η διακριτικότητα κ.λπ. σε σύγκριση με τις συνήθεις απεικονίσεις .
Πρωταρχικοί διαγνωστικοί στόχοι
Το Τεστ παρέχει ενδείξεις για βασικές λειτουργίες της δομής της προσωπικότητας όπως ένστικτα και έλεγχος, εξωστρέφεια / εσωστρέφεια, κοινωνικότητα, κυριαρχία συναισθήματος / λογικής, σχέση φαντασίας / πραγματικότητας, καθώς και αντιφάσεις και μονομέρειες που περιέχουν συγκρουσιακές καταστάσεις. Επίσης συνήθως αναδύεται η σημασία που έχουν για τον εξεταζόμενο σημαντικά υπαρξιακά θέματα και στάσεις ζωής. Σε ορισμένες περιπτώσεις τέλος, φέρει στην επιφάνεια πιθανές εγκεφαλικές βλάβες. Το Τεστ μπορεί μεν να μην προσφέρει μια ολοκληρωμένη και βέβαιη διάγνωση, αλλά η πληθώρα ισχυρών ενδείξεων και υποθέσεων που παρέχει διευκολύνουν σημαντικά μία περαιτέρω στοχευμένη έρευνα.
Η επιστημονική ομάδα της «Κλίμακα» έχοντας την ευκαιρία να αξιολογήσει ένα σημαντικό αριθμό περιπτώσεων που χρησιμοποιήθηκε το τεστ ως πρόσθετο εργαλείο, θεώρησε σκόπιμο να μεταφερθεί το τεστ στην Ελλάδα και δημιούργησε για τον σκοπό αυτό μια ομάδα που ανέλαβε να υλοποιήσει τις ενέργειες που απαιτούνται για την μεταφορά. Από τον εκδοτικό οίκο Hogrefe Verlag GmbH & Co. KG (Göttingen, Γερμανία) απέκτησε τα δικαιώματα για την έκδοση του φύλλου του τεστ στην Ελλάδα με τον τίτλο «Τεστ Σημείων Wartegg και στην συνέχεια η ομάδα ανέλαβε να εκπονήσει εγχειρίδια για την διενέργεια ερμηνεία και αξιολόγηση τεστ καθώς και το πρόγραμμα για την διενέργεια σεμιναρίων για την εκπαίδευση στην πρακτική εκπαίδευση στην διενέργεια και αξιολόγηση του τεστ.
Η ομάδα διενήργησε μια εκτεταμένη έρευνα κυρίως στην γερμανόφωνη βιβλιογραφία, έλαβε όμως υπ’ όψη και την κριτική αγγλόφωνη βιβλιογραφία ως προς τα προβολικά τεστ γενικά αλλά και ειδικά για το WZT. Διενήργησε πάνω από 400 τεστ στην Ελλάδα και δημιούργησε ένα κατάλληλο πλαίσιο ώστε να είναι δυνατή η ερμηνεία και αξιολόγηση του τεστ για τα ελληνικά δεδομένα. Αυτές οι εργασίες ολοκληρώνονται σύντομα και προγραμματίζεται η έναρξη των σεμιναρίων για ενδιαφερόμενους ειδικούς της ψυχοδιαγνωστικής. Το σεμινάριο προβλέπεται να έχει διάρκεια περίπου 50 ωρών και θα περιλαμβάνει την ερμηνεία και αξιολόγηση πραγματικών δεδομένων από τους εκπαιδευόμενους.

Αύξηση των αυτοκτονιών το 2013 σε σχέση με το 2012

Η  ανακοίνωση από την Ελληνική Στατιστική Αρχή των αιτιών θανάτου αναδεικνύει μία εκ νέου αύξηση των αυτοκτονιών στη χώρα για το έτος 2013, της τάξης του 5% σε σχέση με το αμέσως προηγούμενο έτος.
Συγκεκριμένα, ο αριθμός θανάτων από αυτοκτονίες, όπως αυτές χαρακτηρίστηκαν από τις Ιατροδικαστικές και Ανακριτικές αρχές, ανήλθε σε 533 το 2013, έναντι 508 το 2012.
Επισημαίνεται ότι αποτελεί τον υψηλότερο αριθμό θανάτων από αυτοκτονία που έχει καταγραφεί στην Ελλάδα, τα τελευταία 50 χρόνια (για τα οποία υπάρχει επίσημη καταγραφή), ενώ συγκριτικά με το έτος 2010, σημειώνεται αύξηση της τάξης του 41,4%.
Αυτοκτονίες ετών 2010-2013

2010: 377
2011: 477
2012: 508
2013: 533

Η Ελληνική Στατιστική Αρχή στη σχετική ανακοίνωση επισημαίνει ότι τα εν λόγω στοιχεία μπορεί να διαφοροποιούνται λόγω της ανάγκης χρονοβόρου έρευνας, θανάτων συνεπεία όψιμων αποτελεσμάτων απόπειρας αυτοκτονίας κ.α. Η ΚΛΙΜΑΚΑ έχει αναδείξει σταθερά το ζήτημα της υποκαταγραφής των θανάτων από αυτοκτονία, γεγονός το οποίο αποτελεί πάγια παραδοχή της επιστημονικής κοινότητας.
Εκτιμάται ότι στην πραγματικότητα οι αυτοκτονίες είναι πολύ περισσότερες αυτών που καταγράφονται ενώ δεν υπάρχουν καθόλου στοιχεία για τις μη θανατηφόρες απόπειρες, οι οποίες εκτιμάται ότι είναι 15 – 20 φορές περισσότερες των καταγεγραμμένων αυτοκτονιών. Επισημαίνεται ότι παγκοσμίως είναι δεδομένη η υποκαταγραφή των αυτοκτονιών, γεγονός το οποίο ισχύει σαφώς εντονότερα στη χώρα, λόγω των πολιτισμικών και κοινωνικών ιδιαιτεροτήτων. Η υποκαταγραφή αποδίδεται είτε στη δυσκολία να εξακριβωθεί ότι όντως υπήρχε αυτοκτονική πρόθεση (όπως στην περίπτωση ενός ατυχήματος), είτε σε κοινωνικούς, θρησκευτικούς και άλλους λόγους. Είναι γεγονός, λοιπόν, ότι οι θάνατοι από αυτοκτονία είναι πολύ περισσότεροι από τους επίσημα καταγεγραμμένους, ενώ δε θα πρέπει να παραβλέπονται οι επιπτώσεις τους στις ζωές αυτών που μένουν πίσω πενθώντας.
Οι 533 αυτοκτονίες που επίσημα καταγράφηκαν για το έτος 2013 σημαίνουν, επίσης, τουλάχιστον, 8.000 απόπειρες αυτοκτονίας το ίδιο έτος και 5500 άτομα που βιώνουν το πένθος μίας πρόωρης απώλειας ζωής, με σαφείς κοινωνικές, οικονομικές, ψυχικές συνέπειες στις ζωές τους.
Η πρόληψη της αυτοκτονίας και των αυτοκαταστροφικών συμπεριφορών απαιτούν την ανάληψη στρατηγικών πρωτοβουλιών σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικής πολιτικής, της πολιτικής της υγείας, της εργασίας, προκειμένου η ελληνική κοινωνία να παρέμβει ουσιαστικά για την αποτροπή πρόωρων θανάτων, 90% των οποίων θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί.

Στρες και Πανελλήνιες εξετάσεις

Οι ημέρες των πανελληνίων εξετάσεων, η περίοδος αναμονής και γνωστοποίησης των αποτελεσμάτων που έπονται του απαιτητικού σχολικού έτους της Γ’ Λυκείου, μπορούν να επιφέρουν εξαιρετικό στρες στους έφηβους μαθητές. Παρόλο που το ήπιο άγχος βοηθά στην επίτευξη στόχων, τα υψηλά επίπεδα άγχους μπορεί να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία καθώς και στη δυνατότητα των εφήβων να αποκτήσουν εκείνες τις δεξιότητες που θα τους επιτρέψουν να διαχειριστούν υγιώς στρεσογόνα γεγονότα αργότερα στη ζωή τους. Το στρες της απόδοσης αλληλεπιδρά και με άλλους παράγοντες όπως είναι η στάση των γονιών και το γενικότερο κλίμα μέσα στην οικογένεια, η προσωπικότητα του εφήβου και η όποια προϋπάρχουσα ευαλωτότητα, οι προηγούμενες εμπειρίες, η αυτοεικόνα του, η ύψιστη σημασία που αποδίδεται στις πανελλήνιες εξετάσεις από το εκπαιδευτικό μας σύστημα και από το ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο.
Ο συνδυασμός των ανωτέρω παραγόντων μπορεί να κινητοποιήσει, σε ήδη ευάλωτους εφήβους, ακραίες αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές όπως είναι οι απόπειρες αυτοκτονίας. Με αφορμή την αύξηση των κλήσεων και των ηλεκτρονικών μηνυμάτων που δεχόμαστε τις τελευταίες ημέρες από γονείς και μαθητές που προετοιμάζονται για τις πανελλήνιες εξετάσεις επιθυμούμε να υπενθυμίσουμε τα προειδοποιητικά σημάδια που δίνει ένα άτομο που σκέφτεται να αυτοκτονήσει, τους τρόπους που μπορούμε να το προσεγγίσουμε καθώς και τα στοιχεία επικοινωνίας του Κέντρου Πρόληψης της Αυτοκτονία της ΚΛΙΜΑΚΑ.
Περισσότερο από «Καλή επιτυχία» θέλουμε να ευχηθούμε όλοι και όλες να προχωρήσουν μπροστά στη ζωή ανεξάρτητα από τα αποτελέσματα των οποιωνδήποτε εξετάσεων.
Υπάρχουν κάποια προειδοποιητικά σημάδια που μπορεί να αντιληφθούν οι φίλοι του αυτοκαταστροφικού εφήβου, οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί. Οποιαδήποτε ξαφνική αλλαγή στις επιδόσεις στο σχολείο, στην παρακολούθηση των μαθημάτων, στην προσωπικότητα ή στη συμπεριφορά πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη. Τέτοιες αλλαγές είναι:
•Έχει καταθλιπτική διάθεση. Μπορεί να είναι ευσυγκίνητος ή ευερέθιστος και θυμωμένος. Μπορεί επίσης να είναι κυκλοθυμικός και συναισθηματικά ασταθής.
• Αρνείται να παραστεί στις εξετάσεις
•Έντονη αϋπνία ή υπερβολικός ύπνος
•Έντονες αγχώδεις εκδηλώσεις, εφίδρωση, πανικός, ημικρανίες, πονοκέφαλοι, διάρροιες
• Έντονες συναισθηματικές εκδηλώσεις, κλάματα, εκρήξεις θυμού
• Πενθεί για σημαντική απώλεια (θάνατος φίλου, θάνατος μέσα στην οικογένεια, χωρισμός από ερωτικό σύντροφο)
• Παραμελεί την εμφάνιση και την προσωπική υγιεινή
• Δείχνει να μην ενδιαφέρεται για όσα συμβαίνουν γύρω του
• Χάνει το ενδιαφέρον του για δραστηριότητες που τον ευχαριστούσαν
•Σκέφτεται ή μιλά για το θάνατο. Μπορεί να εκφράσει τις σκέψεις για το θάνατο γράφοντας κάποια έκθεση ή ζωγραφίζοντας στο μάθημα των καλλιτεχνικών.
•Απομονώνεται από τους φίλους και από την οικογένεια. Περνά πολύ χρόνο μόνος του και δε μοιράζεται τις σκέψεις του με τους άλλους.
•Δυσκολεύεται να κάνει φίλους, κάνει παρέα με συνομηλίκους που κάνουν χρήση αλκοόλ ή ουσιών, απομακρύνεται από συνομηλίκους με πιο υγιή συμπεριφορά.
•Αυτοτραυματίζεται. Πολλοί αυτοκαταστροφικοί έφηβοι χαράσσονται με μαχαίρια, ξυράφια και άλλα αιχμηρά αντικείμενα.
•Κάνει χρήση ουσιών.
•Έχει στην κατοχή του όπλο ή άλλο θανατηφόρο μέσο.
• Υπάρχουν ενδείξεις διαταραχής διατροφής (μεταβολή στο βάρος, άρνηση να φάει μπροστά σε κόσμο, υπερβολική άθληση κλπ.)

Αν αντιληφθείτε τα παραπάνω σημάδια:
o Να παίρνετε πάντα στα σοβαρά τα αυτοκαταστροφικά σχόλια.
Δεν υπάρχει περίπτωση να ωθήσουμε κάποιον στην αυτοκτονία απλά και μόνο ρωτώντας τον αν σκέφτεται να κάνει κακό στον εαυτό του. Ρωτήστε τον: αισθάνεσαι τόσο άσχημα που σκέφτεσαι την αυτοκτονία; έχεις σκεφτεί πώς θα το κάνεις; έχεις ότι χρειάζεσαι για να το κάνεις; έχεις σκεφτεί πότε θα το κάνεις;
o Προσπαθήστε να μην φανείτε σοκαρισμένος και ακούστε προσεχτικά όλα όσα έχει να σας πει. Ενδυναμώστε και ενθαρρύνετε, πείτε του ότι ανησυχείτε πολύ γι’ αυτόν.
o Μην χειριστείτε την κατάσταση μόνοι σας και αν διατρέχει υψηλό κίνδυνο αυτοκτονίας μην τον/την αφήσετε μόνο του/της
o Ζητήστε βοήθεια αμέσως, Καλέστε το 1018 την 24ωρη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία